Değerli ailemiz,
İlk işitme testinin ardından o kapıdan çıktığınız anı, kalbinizdeki o derin endişeyi ve belirsizliği çok iyi biliyoruz. Şu an hissettiğiniz şok, korku ve "Eyvah çocuğum duymuyor, her şey bitti" paniği son derece normaldir. Bizler de tam olarak bu yollardan geçtik, dev bir dalganın içinde savrulur gibi hissettik. Ancak bilmeniz gereken en önemli ve güçlü gerçek şudur: Asla yalnız değilsiniz ve her şey çok güzel olacak!
Bizler, evlatlarının ilk cıvıltılarıyla dünyası yeniden aydınlanmış anne ve babalar olarak kurduğumuz Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği çatısı altında yanınızdayız. İlk tanı anından okul kayıt süreçlerine, günlük kriz yönetiminden üniversite yıllarına kadar bu maratonun her adımında tecrübemizle yolunuzu aydınlatıyoruz.
Devletin İmkânları ve Bizim Sorumluluğumuz Çocuklarımızın mutlu, huzurlu ve geleceğe güvenle bakan bağımsız bireyler olmaları en temel anayasal haklarıdır.
Devletimiz sağlık, ücretsiz özel eğitim, sosyal ve mali yardımlarla bu kapıları hazırda tutmaktadır. Ancak bu imkânları arayıp bulmak, talep etmek ve en verimli şekilde hayata geçirmek biz ebeveynlerin en büyük sorumluluğudur. Sadece çocuğun temel ihtiyaçlarını karşılamak yetmez; araştırmacı olmalı, haklarımızın peşine düşmeli ve etki çemberimizi genişletmeliyiz. Sessiz kalıp üzülerek vakit kaybetmek yerine, sakin olup bu imkânları talep etme zamanı! Önünüzde yolunuzu aydınlatan kocaman bir rehber ve yanınızda dev bir dernek ailesi var.
Değerli ailemiz, ilk işitme testinin ardından o odadan çıktığınız anı, kalbinizdeki o derin endişeyi ve belirsizliği çok iyi biliyoruz. Bizler de aynı yollardan geçmiş, aynı gözyaşlarını dökmüş ve sonrasında evlatlarımızın ilk cıvıltılarıyla dünyası yeniden aydınlanmış anne ve babalarız.
Bu uzun ve bazen meşakkatli maratonda asla yalnız değilsiniz. Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği olarak, ilk tanı anından okul kayıt süreçlerine, günlük kriz yönetiminden üniversite mezuniyetine kadar her adımda sevgiyle, sabırla ve tüm birikimimizle yanınızdayız.
Bu rehberi, bir uzmanın soğuk terimleri yerine; sizinle aynı yolları yürümüş deneyimli bir ebeveynin kahve eşliğinde verdiği samimi, pratik ve hayat kurtaran tavsiyelerle doldurduk. Başucunuzdan ayırmayacağınız bu dijital kütüphane, kafanızdaki tüm "Eyvah!" çığlıklarını sakinleştirmek ve önünüzdeki bürokratik labirenti bir çırpıda aşmanızı sağlamak için tasarlandı.
Bebeğinizin yenidoğan işitme taramasından "kaldı" veya "şüpheli" sonucu alması, dünyanızın bir anlığına kararmasına sebep olabilir. Ancak sakin olun; tarama testleri kesin bir teşhis değil, yalnızca bir ön elemedir. Bebeklerin kulak kanalında doğumdan kalan amniyon sıvılarının (vernix) bulunması veya test esnasında bebeğin hareketli olması gibi geçici etkenler bu sonuca yol açabilir.
Buradaki en büyük düşmanınız panik, en büyük dostunuz ise zamandır.
Bizim 1-3-6 Altın Kuralı adını verdiğimiz tıbbi bir takvimimiz var:
·
İlk 1 Ayda: Yenidoğan işitme taraması
tamamlanmalıdır.
·
İlk 3 Ayda: Eğer taramayı geçemediyse,
tam teşekküllü (3. basamak) bir üniversite veya eğitim araştırma hastanesinde
ABR (BERA) gibi ileri düzey odyolojik testlerle kesin tanı konulmalıdır.
·
En Geç 6. Ayda: İşitme kaybı kesinleştiği
an kayba uygun işitme cihazı takılmalı ve özel eğitim süreci ivedilikle
başlatılmalıdır.
Bu süreçte en önemli yasal ve eğitsel dayanaklarınız, devletin tüm
kapılarını sonuna kadar açan ÇÖZGER ve RAM raporlarıdır. İşitme kaybı tanısı
konduktan ve işitme cihazı önerildikten sonra, devletimizin sunduğu pek çok
haktan (özellikle dil ve konuşma eğitimlerinden tamamen ücretsiz
faydalanabilmek için) vakit kaybetmeden bu iki hayati raporu çıkartmanız
gerekir.
· ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu): 🆔 Açılımı ve Niteliği: ÇÖZGER, 18 yaş altındaki bireyler için düzenlenen Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporudur. ⚖️ Rapor Formatı: 🆔 ÇÖZGER Mantığı: 18 yaş altındaki çocuklar için düzenlenen bu raporda artık eski usul yüzde (%) engel oranı kullanılmaz. Bunun yerine çocuğun özel gereksinim düzeyi ve derecesi esas alınır. ⭐️ ÖKGV Derecesi ve Haklar: Biyonik kulak (koklear implant) kullanan çocuklarımıza çoğunlukla ÖKGV (Özel Koşul Gereksinimi Var) derecesi verilir. Bu derece, çocuğun devletin sunduğu tüm medikal, eğitsel, mali ve sosyal haklardan en üst düzeyde faydalanmasını sağlar. 🔄 18 Yaş Yetişkin Raporu Dönüşümü: Birey 18 yaşını doldurduğunda ÇÖZGER raporunun geçerliliği sona erer ve rapor Erişkinler İçin Engelli Sağlık Kurulu Raporu olarak yenilenir. Yetişkinlik döneminde sistem tekrar yüzde (%) engel oranına döner ve biyonik kulak kullanıcıları için genellikle %50-60 engel oranı tescil edilir. Bu yeni engel oranı evde bakım ve ÖTV inddirim haklarının sona ermesi anlamına gelmektedir. 🚪 Erişim Sağladığı Haklar: Çocuğumuzun sağlık, ücretsiz rehabilitasyon/özel eğitim, ulaşım/vergi muafiyetleri ve sosyal yardımlara erişimini sağlayan temel yasal belgedir. Yetkili devlet veya üniversite hastanelerinin kurulları tarafından düzenlenen bu rapor, çocuğunuzun özel gereksinimli olduğunu resmileştirerek tedavi, cihaz alımı ve sosyal haklardan ücretsiz veya indirimli yararlanmanızın ilk yasal adımıdır. ÇÖZGER raporu, çocuğun sağlık, eğitim, rehabilitasyon ve diğer sosyal haklara erişimini sağlayan yasal kimliğidir.
·
📜 RAM Raporu ve Erken Rehabilitasyon Standartları
RAM RAPORU (Eğitsel Değerlendirme Raporu): ÇÖZGER raporu alındıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne (RAM) başvurularak çıkartılır. Çocuğumuzun özel eğitim merkezlerinde devlet destekli ücretsiz eğitim almasını sağlayan anahtardır.
⚡ Ameliyat Öncesi Erken Başlangıç: Rehabilitasyona başlamak için biyonik kulak ameliyatını veya cihazın açılış gününü beklemeye gerek yoktur. İşitme cihazı takıldığı ilk günden itibaren bu eğitime başlamak, işitme sinirlerinin erkenden uyarılması ve canlanması için hayati önem taşır.
⏱️ Aylık Ders Kotası: RAM raporu doğrultusunda özel eğitim merkezlerinde her ay 8 saat bireysel + 4 saat grup eğitimi olmak üzere toplam 12 ders saati tamamen ücretsizdir.
⏳ Ders Süresi Yapısı: 1 ders saati uygulaması 40 dakika aktif ders + 10 dakika dinlenme/teneffüs (toplam 50 dakika) olarak planlanır.
🛑 Günlük Ders Limiti: Çocuğumuzun zihinsel ve işitsel olarak yorulmaması ve eğitimin verimliliği adına günde en fazla 2 ders saati alınabilir.
Bu soru, evladına işitme kaybı teşhisi konan her annenin, her babanın yüreğine saplanan en derin korkudur.
Erken teşhisle ilk 1-3-6 kuralının eksiksiz uygulanması, 12. ayda zaman kaybetmeden yapılan koklear implant ameliyatı, nitelikli özel eğitim ve ailenin eğitime tam katılımı sağlandığında başarı kaçınılmazdır. Ek bir engeli bulunmayan çocuklarımız, doğru yönetilen bu süreç sayesinde sadece 'anne, baba' demekle kalmıyor; şarkılar söylüyor, enstrüman çalıyor ve okul kürsülerinde özgüvenle şiirler okuyorlar.
Bu mucizenin gerçekleşmesi sizin yas tutarak geçireceğiniz zamanı kısaltıp
hızlıca eyleme geçmenizle doğrudan ilişkilidir. Evladınızın size gururla
"Anne!" diyeceği o günlerin hayalini kurun ve şimdi derin bir nefes
alıp o ilk somut adımı atın.
Kulağının arkasına cerrahi bir işlemle parça yerleştirileceğini duymak her
anne babayı ürkütür. Ancak biyonik kulak (koklear implant), geleneksel işitme
cihazlarının yetersiz kaldığı ileri ve çok ileri derecede işitme kayıplarında
hasarlı iç kulağı (salyangozu) tamamen baypas ederek sesleri doğrudan işitme
sinirine ileten mucizevi bir yapay nöroprotezdir.
·
Ameliyat Korkutucu mu?: Ameliyat genel
anestezi altında yapılan, KBB cerrahları için artık son derece standartlaşmış
ve güvenli bir operasyondur. Çocuklar genellikle operasyondan sonra sadece 1-2
gün hastanede misafir edilir ve hızla normal hayatlarına dönerler.
·
Sihirli Değnek Değildir: İmplant
ameliyatı tek başına bir son değil, aslında asıl yolculuğun başlangıcıdır.
Cihazın deri altına yerleştirilmesi işin %20'si ise, geri kalan %80'lik kısım
kararlı bir özel eğitim ve aile içi fırsat eğitimidir.
Cihaz ve Marka Seçiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamında ameliyat kararı verildiğinde; ailelerimizin dünya lideri olan güvenilir firmalar COCHLEAR ve MEDEL arasından kendi özgür iradeleriyle cihaz seçme hakkı mevcuttur. Hastane veya hekim sizi tek bir markaya kesinlikle zorlayamaz. Ancak bazı istisnai durumlarda, çocuğunuzun iç kulak anatomisine göre hekiminizin tıbbi gerekçelerle özel bir marka/model tercihi veya tavsiyesi olabilir.
Cihaz seçim aşamasında kararı sadece katalog bilgilerine bakarak vermemenizi önemle hatırlatırız. Karar vermeden önce mutlaka firmaların merkezlerini ziyaret ediniz. Ayrıca internet, sosyal medya platformları ve ebeveyn paylaşım gruplarında kullanıcıların "satış sonrası hizmet, yaşadığınız yerde şubesinin olup olmadığı, teknik servis hızı, yedek parça temini ve müşteri memnuniyeti" konularındaki gerçek tecrübe ve yorumlarını inceleyerek adım atmanız hayati önem taşımaktadır.
· Sesin yönünü tayin edebilmek, gürültülü ortamlarda konuşulanları ayırt edebilmek ve dengeli bir beyin gelişimi için çift taraflı biyonik kulak kullanımı hayati önem taşır. Devletimizin sunduğu yasal ödeme kriterlerini takip ederek uygun şartlar sağlandığında iki kulağa birden implant yapılmasını mutlaka talep edin. Ameliyat esnasında iki kulağı aynı anda ameliyat yapan klinikleri tercih edin, bu durum hem erken işitme gelişimi için hem de bir kez narkoz alarak hem ailenin hemde çocuğun hastane süreci yoğunluğunu yaşamaması nedeniyle çok önemlidir.
ÇİFT TARAFLI DUMANIN (BİNAURAL İŞİTME) 5 ALTIN FAYDASI
1. 🧭 Tam Yön Tayini (Ses Nereden Geliyor?) Tek Cihaz: Çocuk sesin kaynağını bulmakta zorlanır. Sokakta korna çaldığında ya da parkta adı çağrıldığında panikleyebilir. Çift Cihaz: Beyin her iki kulaktan gelen veriyi işleyerek sesin yönünü ve uzaklığını saniyeler içinde, hatasız tespit eder. Dış dünyada tam güvenlik sağlar.
2. 🔊 Gürültülü Ortamlarda "Ses Çorbası"na Son Sınıf, sokak veya düğün gibi gürültülü ortamlarda tek cihazlı çocuklar konuşmaları bir "ses çorbası" gibi duyar. Çift cihaz, beynin gürültü filtreleme mekanizmasını çalıştırır; çocuk kalabalıkta bile öğretmeninin veya arkadaşının sesini net olarak süzer.
3. 🤝 Sosyal Beceriler ve Öz Güven Patlaması Hacettepe Üniversitesi'nin bilimsel araştırmalarına göre; çift taraflı implant kullanan çocuklar, akranlarıyla iletişim kurma, gruba katılma ve "Merhaba" diyerek sohbet başlatmada tek taraflı kullanıcılara göre belirgin şekilde daha başarılıdır.
4. 🗣️ İki Kat Nöral Veri ve Hızlı Dil Gelişimi Beyne giden işitsel veri akışı iki katına çıkar. Kelime dağarcığı, dil bilgisi ve cümle kurma hızı katlanarak ilerler; çocuk kısa sürede yaşıtlarının dil seviyesini yakalar.
5. 🛡️ Kesintisiz İşitme Güvencesi (Yedek Sistem) Tek cihaz bozulduğunda veya servise gittiğinde çocuk günlerce zifiri sessizliğe gömülür. Çift cihazda ise bir parça arızalansa bile çocuk diğer kulağıyla eğitime ve sosyal hayata kesintisiz devam eder.
| Yaş / Durum Grubu | SGK Ödeme Şartı ve Kapsamı |
| 0 - 4 Yaş Grubu (12-48 Ay) | Tıbbi ve odyolojik şartları taşıyan çocuklarda çift taraflı ameliyat ve cihaz bedeli SGK tarafından %100 karşılanır. |
| Menenjit Hastalığı (Post-Lingual) | Yaş sınırı olmaksızın, menenjit sonrası işitme kaybı gelişmişse iç kulak kemikleşme riskine karşı çift taraflı ameliyat SGK kapsamındadır. |
| 4 Yaş Üstü Çocuklar & Yetişkinler | " BÜYÜKLERE İKİNCİ KULAK ÖDENMEZ" bilgisi yanlıştır! Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Komisyonu onayı ile SGK güvencesiyle yapılabilir. Başvurular ameliyat olmaya karar verdiğiniz klinik tarafından yapılır. |
Biyonik kulak (koklear implant) seçim aşamasında ailelerimizin en çok
kararsız kaldığı ve uzmanlara en sık yönelttiği konulardan biri, Kablolu
(Kulak Arkası) ve Kablosuz (Tek Ünite / Baş Üstü) ses işlemcisi
modelleri arasındaki tercihtir.
💡 En Temel Kural: Cihazın kablolu ya da
kablosuz olması sesleri işleme kalitesini, duyma performansını ve çocuğunuzun
dil gelişimini kesinlikle etkilemez. Her iki modelin de temel işitsel
görevi birebir aynıdır. Aralarındaki fark tamamen kullanım konforu, güvenlik,
pil/maliyet yönetimi ve ev içi pratiklikle ilgilidir.
Bu klasik modellerde ses işlemcisi kulağın arkasına asılır; buradan çıkan
ince bir ara kablo başın üzerindeki bobine ve mıknatıs parçasına bağlanır.
·
Kulak Kepçesi Desteği: Kulak arkasına
asıldığı için özellikle bebeklerde kulak kalıpları veya sabitleyici aparatlarla
kulağa çok sağlam tutunur, düşme riski düşüktür.
·
Anında Pil/Batarya Değişimi: Gün içinde
pil bittiğinde saniyeler içinde yedek pil veya şarjlı batarya takılarak
kesintisiz kullanıma devam edilir.
·
Hibrid (Kalıntı İşitme) Uyumu: Alçak
frekanslarda işitme kalıntısı olan ve hem işitme cihazı hem implant
teknolojisini aynı anda kullanan bireyler için teknik olarak zorunludur.
·
Kablo Kopma ve Dişleme Riski: Oyun
çağındaki çocuklar bu ince kabloyu merakla çekebilir, bir yerlere takabilir
veya dişleriyle ısırıp koparabilirler. Bu durum cihazın aniden susmasına
neden olur.
·
🚨 KRİTİK TEHLİKE: Küçük
Pilleri Yutma Riski! Klasik kulak arkası cihazlarda kullanılan küçük düğme
piller, bebeklerin pilleri yuvadan çıkarıp ağızlarına atma ve yutma riski
taşır. Düğme pil yutulması durumunda pil midede ve yemek borusunda ciddi kimyasal
yanıklara yol açabileceğinden acil tıbbi müdahale gerektirir. Pilli model
seçilirse kilitli pil kapağı kullanılması şarttır.
·
Ekstra Kablo ve Pil Masrafı: SGK yılda
sınırlı sayıda kablo öder. Sık kablo koparan ve yıllık pil kotasını aşan
çocuklarda aileler sürekli kendi ceplerinden harcama yapmak zorunda kalabilir.
Bu modern modellerde kulak arkasında hiçbir parça bulunmaz. İşlemci,
mikrofon, pil ve bobin tek bir ünite halinde birleştirilmiştir ve doğrudan
başın üzerindeki mıknatısa tutunur.
·
Sıfır Kablo Stresi ve Kopma Derdi Yoktur:
Ara kablo hayatınızdan çıktığı için kablonun kopması, temassızlık yapması,
çocuğun kabloyu ısırması veya çekip kırması gibi ev içi krizler tamamen biter.
·
Pil Yutma ve Pil Masrafı Riskini Sıfırlar:
Dahili şarj edilebilir bataryalı modeller kapalı kapsül yapısındadır. Ortada
çıkarılabilir küçük düğme pil bulunmadığı için pil yutma tehlikesi sıfırdır.
Her akşam şarja konur, ekstra pil maliyeti bütçeye yük bindirmez.
·
Gözlük Kullananlar İçin Maksimum Konfor:
Kulak arkası tamamen boş kaldığı için gözlük sapıyla çakışmaz, kulak kepçesini
acıtmaz.
·
Estetik ve Saç Arasında Gizlenme:
Saçların arasında kolayca gizlendiği için okul çağındaki çocuklar, ergenler ve
yetişkinler tarafından yüksek özgüvenle kullanılır.
·
Kaybolmaya Çok Daha Meyillidir: Baş
üstünde sadece mıknatıs gücüyle durdukları için; koşarken, oyun oynarken veya
sert kafa hareketlerinde kafadan fırlayıp kaybolmaya çok daha müsaittir.
·
Toka / Bandana Zorunluluğu ve Saç Çekme
Rahatsızlığı: Kablosuz cihazların düşüp kaybolmasını önlemek için saça
takılan tutucu tokalar, emniyet klipsleri veya kafa bandanası kullanımı
ZORUNLUDUR. Ancak çocuk hareket ettikçe saça tutturulan bu tokalar saçı
çekebilir, çocuğun canını yakabilir ve kafa derisinde rahatsızlık
oluşturabilir.
·
Şarj Bekleme Süresi: Gün içinde şarj
biterse kulak arkasındaki gibi "hemen pili değiştirip devam edeyim"
denemez; cihazın şarj ünitesinde bir süre beklemesi gerekir.
Savaş Bey, haklısınız. Bazı sistemler veya web düzenleyicileri tırnak işaretlerini ("..." veya “...”) metin kodlamasında yabancı karakter olarak algılayıp kırılmalara yol açabiliyor.
Tüm çift tırnak işaretlerini kaldırdım; tırnak içindeki konuşmaları ve vurguları koyu metin (bold) ve eğik metin (italik) formatına getirerek tamamen temiz ve güvenli hale getirdim.
Metnin en güncel, sorunsuz hali aşağıdadır:
Özellikle ameliyat sonrası ilk aylarda ailelerimizin en sık karşılaştığı ve pes etme noktasına geldiği krizlerden biri cihaz reddidir. Her sabah ya da gün içinde yaşanan o tanıdık köşe kapmaca... Siz biyonik kulağı veya işitme cihazını taktıkça o çıkarıp atıyor; siz takması için ısrar ediyorsunuz, o ise inatlaşıyor. Bazen tükenmiş hissedip ona yalvardığınızı, pazarlık yaptığınızı ya da kızdığınızı fark ediyorsunuz.
Sizi çok iyi anlıyoruz; sabrınızın sınandığı bu anlar birçok ebeveynin ortak sınavıdır. Ancak derin bir nefes alın! 🧘 Bebek veya küçük çocuğun kulağındaki bu yeni nesneyi yabancılaması çok doğaldır; doğru stratejilerle ve çocuk psikolojisine dayanan zekice yöntemlerle bu durum kısa sürede aşılabilir.
⚠️ ALTIN KURAL:
Çocuğunuza cihazı takması için asla yalvarmayın, kızmayın veya pazarlık yapmayın; çünkü çocuklar cihazı size karşı bir güç silahı veya koz olarak kullanmayı çok çabuk öğrenirler!
Çocuklar son derece zekidir ve sınırları test etmeyi çok severler. Bazen sadece sizin tepkinizi ölçmek, bazen ilgiyi üzerine çekmek, bazen de sizi cezalandırmak için cihazı takmayı reddedebilirler.
🍫 Pazarlık ve Rüşvet Tuzağına Düşmeyin: "CİHAZINI TAKARSAN SENİ PARKA GÖTÜRECEĞİM veya SANA ÇİKOLATA ALACAĞIM" gibi pazarlıklara girerseniz; çocuk cihazın sizin için hayati bir koz olduğunu anlar ve bunu size karşı bir pazarlık silahı olarak kullanmaya başlar.
🤬 Kızmayın ve Bağırmayın: Aşırı tepki vermek, kızmak veya zorla takmaya çalışmak süreci bir inatlaşmaya çevirir. Bu durum çocuğun cihazdan tamamen soğumasına ve cihaza karşı olumsuz duygusal duvarlar örmesine neden olur.
🪞 Kabul Ailede Başlar (Aynanız Çocuğunuzdur): Eğer siz cihaza bakarken gizli bir üzüntü duyuyor, onu saklamaya çalışıyor veya bir engel sembolü olarak görüyorsanız, çocuğunuz bu duyguyu anında kopyalar. Cihazı onun süper kahraman kulağı, dünyayı keşfetmesini sağlayan değerli bir parçası olarak görün ve ona da öyle hissettirin.
Çocuğunuz cihazını takmak istemediğinde durumu bir krize dönüştürmek ya da onunla inatlaşmak yerine, ilgilenmiyormuş gibi yapın ve tecrübeli ailelerimizin sahada uygulayıp %100 başarıya ulaştığı şu eğlenceli oyunu başlatın:
🧸 İlgiyi Başka Yöne Çekin: Cihazı çıkardığında panik yapmayın. Çocuğun en sevdiği peluş hayvanı veya oyuncak bebeği elinize alın ya da evdeki diğer çocuğunuza veya eşinize yönelin.
🎉 Mutluluğu Taklit Edin: Oyuncağa, eşinize veya diğer çocuğunuza dönüp sanki çok harika bir şey duymuşsunuz gibi kulağınızı gösterin. Aaa! Seni duydum! Ooo çok eğlenceli! diyerek yüzünüze kocaman, neşeli ve abartılı bir mutluluk ifadesi yerleştirin.
👏 Diğer Bireyleri Oyuna Dahil Edin: Yanınızdaki kişi de kendi kulağını gösterip Evet, harika bir sesti, ben de duydum! diyerek sevinçle çak yapsın. Eğer oyuncakla oynuyorsanız, oyuncak bebeğe cihaz takıyormuş gibi yapıp Bak, ayıcık da cihazını taktı ve her şeyi duyabiliyor! diyerek modeli oyunlaştırın.
💬 Yöntemin Mantığı ve Bir Ailemizden Altın Değerinde Öneri:
Çocuğu doğrudan oyuna dahil etmeden yaptığımız bu eğlenceli etkinlikte; abartılı ve ilgi çekici tavırlarla onun merakını uyandırmayı, sürece kendiliğinden katılımını sağlayarak cihazına karşı daha istekli olmasını hedefleriz.
Sahada bunu uygulayan bir ailemiz süreci şöyle anlatıyor:
Çocuğumuz cihazı çıkarıp attığında onunla kesinlikle inatlaşmıyor ve zorlamıyoruz. Cihazı veya bir oyuncağı alıp diğer çocuğumuzla, eşimizle ya da oyuncak bebeğiyle oynamaya başlıyoruz. Karşımızdaki kişiye abartılı bir neşeyle seslenip;
Eveet, duydum seni! Ooo çok eğlenceli! diyerek gülüşüyor ve çak yapıyoruz.Çocuğumuzu oyuna çağırmıyor, çaktırmadan onun meraklanmasını bekliyoruz. Bu neşeli ses oyununa kayıtsız kalamıyor; aradan birkaç dakika geçmeden merakla yanımıza gelip cihazını takmamızı ve oyuna dahil olmayı kendisi istiyor.
💡 Bu Strateji Neden Başarılı Olur?:
Çocuklar eğlenceden ve oyunlardan mahrum kalmaktan hiç hoşlanmazlar. İki kişinin ya da sevdiği bir oyuncağın duyarak paylaştığı o büyük neşe ve gizem, çocuğun dikkatini anında çeker. Cihaz takmamakla sizi cezalandırdığını düşünen çocuk, aniden bu eğlenceli dünyanın dışında kaldığını fark eder ve o anın bir parçası olmak için cihazını kendi isteğiyle gelip takar.
Bu eğlenceli oyunların yanı sıra, cihaz kullanımını tıpkı sabah uyanınca el-yüz yıkamak, üstünü giyinmek veya diş fırçalamak gibi sıradan, tartışmaya kapalı, alternatifi olmayan bir günlük rutin haline getirmelisiniz.
😌 Çocuğunuz cihazı çıkardığında sakinliğinizi koruyun.
⏳ Hiç kızmadan, bağırıp tepki vermeden kararlı bir tavırla sakince bekleyin ve ilk fırsatta cihazı tekrar kulağına yerleştirin.
🚀 Cihazı takar takmaz anında sevdiği bir oyun veya oyuncakla dikkatini başka bir yöne çekin.
🗓️ Ailenin bu net, sakin ve kararlı tutumu karşısında, en inatçı bebekler ve küçük çocuklar bile birkaç gün içinde cihazla yaşamaya alışırlar.
Gece boyu cihazsız uyuyan ve dinlenen bir kulak/beyin, sabah aniden yüksek bir sesle uyandırıldığında irkilebilir ve ürkebilir. Bu durum çocuğun güne cihaza karşı bir tepkiyle başlamasına neden olur.
🔊 Yumuşak Geçiş Yapın: Sabah çocuğunuzu uyandırırken ve cihazını takarken 5-10 saniye bekleyin. Sesinizi önce çok alçak bir fısıltı tonuyla başlatın ve yavaş yavaş, tatlı bir tonda yükseltin. Kulağın ve beynin sese yumuşak bir geçişle alışmasını sağlayın.
İşitsel-Sözel Terapi (AVT), çocuğun var olan işitme kalıntılarını ve biyonik kulağından gelen yeni ses uyarımlarını en üst düzeyde kullanarak dili doğal yollarla edinmesini amaçlar. Bu yöntemin en büyük gücü, görsel ipuçlarından (dudak okuma, işaret dili) ziyade sadece dinlemeyi hedef almasıdır.
🏠 Evimiz En Güçlü Sınıfımızdır: Yemek yemek, giyinme, banyo yapma veya oyun oynama gibi tüm günlük rutinler, dinleme ve konuşma becerilerini geliştirmek için paha biçilmez fırsatlar sunar.
⏰ Cihaz Kullanımını Rutin Hale Getirin: Cihaz veya implant, çocuğunuz uyanık olduğu, gözlerinin açık olduğu her an kafasında kalmalıdır. Cihaz takmak tıpkı sabahları yüz yıkamak veya diş fırçalamak gibi tartışmasız, alternatifi olmayan doğal bir yaşam kuralı olmalıdır.
🔇 Akustik Çevre Kontrolü: Erken dönemde evde televizyon, radyo, buzdolabı veya mikser gibi arka plan gürültüsü yapan cihazları sürekli açık tutmayın. Arka plan gürültüsü ne kadar az olursa, çocuğunuzun konuşma seslerini süzmesi ve beyinde anlamlandırması o kadar kolaylaşır.
Fırsat eğitimi, çocuğun doğal yaşamı içinde karşılaştığı her anı, her sıradan eylemi eğlenceli birer öğrenme ve iletişim fırsatına dönüştürme sanatıdır. Özel bir ders saati ayırmanıza gerek yok; hayatın akışını takip edin:
🍽️ Sofra Kurarken Sıra Alın ve Kavramları Öğretin: Elinize bir tabak alın ve çocuğunuza göstererek adlandırın: "Bu babanın büyük tabağı. Hadi, babanın tabağını masaya koyalım. Şimdi de senin küçük çatalını tabağın yanına koy." Bu basit diyalogla çocuğunuza hem nesne-eylem eşlemesi yaptırır hem de "büyük-küçük" gibi zıt kavramları zihninde pekiştirirsiniz.
🛒 Alışverişe Giderken Sorumluluk Verin: Evden çıkmadan önce mutfaktaki eksik malzemeleri konuşun ve çocuğunuzun yaşına göre, alacağınız malzemelerin basit resimlerini içeren küçük bir "market listesi" hazırlayın. Markete gittiğinizde o malzemeleri rafta bulma ve sepete atma sorumluluğunu ona verin. Eve döndüğünüzde de poşetleri birlikte açıp "Elmaları kim aldı? Muzları nereye koyalım?" diyerek zengin bir sohbet ortamı oluşturun.
Karşılıklı konuşmada bebeğinizin veya küçük çocuğunuzun "söyleşi eşi" olmak, dil ediniminin en kritik basamağıdır. İlk aylarda bu etkileşim karşılıklı ses çıkarmalarla başlar; bebek ses çıkarır, siz durup onu dinler ve yanıt verirsiniz. Zamanla bebek de siz konuşurken susup dinlemeyi, yani karşılıklı sıra almayı öğrenir.
🧸 Çocuğun İlgi Odağını Takip Edin: Konuşurken sizin ne söyletmek istediğiniz değil, çocuğun o an neyle ilgilendiği önemlidir. Çocuk parmağıyla yerdeki oyuncak bebeği gösterip heyecanla "Maa!" diyorsa, ona zorla "Hayır, o bebek, bebek de" diye baskı yapmayın. Onun ilgisini onaylayın: "Evet, bebek acıkmış, mama istiyor" diyerek onun söylemek istediği şeyi zenginleştirin ve ona bir yetişkin modeli olarak geri verin.
Çocuğunuz hata yaptığında ya da eksik cümle kurduğunda onu asla bozmayın, "Yanlış söyledin, öyle değil" diyerek hevesini kırmayın. Bunun yerine sakin ve doğal bir tonda doğru modeli sunun ve cümlesini genişletin:
🗣️ Genişleterek Model Olma Tekniği: Çocuğunuz heyecanla parmağını doğrultup "Araba gitti" dediğinde, siz ona daha zengin bir dil girdisiyle yanıt verin: "Evet, kırmızı araba çok hızlı gitti" diyerek hem cümleyi dil bilgisi kurallarına uygun şekilde düzeltin hem de kelime haznesine yeni sıfatlar ekleyin.
👂 İşitsel Öncelik ("İşit ve Gör" Kuralı): Çocuğunuza bir nesneyi doğrudan gözünün önüne sokup göstermeden önce, onunla ilgili sesli uyarıyı verin (örneğin oyuncak kediyi göstermeden önce "Miyavvv" deyin veya adını söyleyin). Bu, beynin görsel ipuçlarına bağımlı kalmadan işitsel yolakları canlandırmasını sağlar.
Bebeklikten itibaren kitaplarla yaşantılar kurmak, biyonik kulaklı çocuklarımızın kelime dağarcığını ve ilerleyen yıllardaki akademik başarısını doğrudan uçuşa geçiren harika bir yöntemdir. Kitap okurken uygulayacağınız şu 3 altın kural süreci mükemmelleştirecektir:
📐 Doğru Oturma Düzeni (Mıknatıslı Kulağa Fısıldamak): Kitap okurken çocuğunuzla yan yana oturun ve her zaman çocuğunuzun cihazının veya implantının olduğu tarafa oturmaya özen gösterin. Bu, sesinizin onun işlemci mikrofonuna en berrak, en gürültüsüz ve en doğrudan şekilde ulaşmasını sağlar.
📦 Görsel ve Somut Nesne Desteği (Kutudan Çıkan Dünyalar): Kitaptaki hikâyeyi okurken sadece sayfadaki düz metne bağlı kalmayın. Hikâyede geçen nesnelerin gerçeklerini (kaşık, elma, oyuncak hayvanlar) bir torbaya veya kutuya koyun ve her sayfada sırayla çıkararak çocuğunuza gösterin. Örneğin hikâyede "Kaptan halatı çözdü" cümlesi geçtiğinde, çocuğunuza yanınızda getirdiğiniz kalın bir ipi gösterip dokunmasını sağlayın; böylece "halat" gibi soyut kalabilecek kavramlar zihninde tamamen somutlaşacaktır.
❓ Merak Uyandıran 5N1K Soruları ve Tahminler: Sayfayı çevirmeden önce durun ve duraklama/bekleme tekniğini kullanın. Ona "Sence şimdi ne olacak?", "Karakterimiz nereye gidiyor?" gibi ucu açık tahmin soruları yöneltin. Çocuğunuzun jest, mimik, işaret veya yarım kelimelerle verdiği tüm yanıtları kabul edin, genişletip açıklayarak sohbeti sürdürün.
💡 Ebeveyn Notu: Dış konuşma işlemcisinin kaybolması her ailenin kabusudur; ancak doğru adımları atarak cihazı bulma şansınız çok yüksektir. Lütfen aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayın.
Hem sizin hem de çocuğunuzun sakin kalması en kritik adımdır. Panik yapmak sağlıklı düşünmeyi ve doğru yerlere bakmayı engeller. Çocuğunuza cihazın bulunacağını söyleyerek kaygılanmasını önleyin.
Aramaya başlamadan önce ilk işiniz telefonunuzu elinize almak olsun!
Kullanmakta olduğunuz biyonik kulak markasının mobil uygulamasını (Nucleus Smart, AudioKey 2 vb.) açın.
"Cihazımı Bul" (Locate Sound Processor) seçeneğine tıklayın.
Uygulama, cihazın telefonla bağlantısının koptuğu son GPS konumunu ve saati harita üzerinde gösterecektir. Bu bilgi arama alanınızı çok daraltır.
Cihazın en son nerede takılı olduğunu ve çocuğun ne zaman sessiz kaldığını hatırlamaya çalışın.
🏠 Ev İçindeyse:
Yatak altları, koltuk araları, halı altları, kıyafet cepleri, oyuncak kutuları ve çamaşır sepetlerini kontrol edin.
🧲 Mıknatıs Tuzağına Dikkat: Cihazın arkasında güçlü bir mıknatıs vardır! Cihaz bir yere düşerken metal yüzeylere yapışmış olabilir. Buzdolabı kenarları, kalorifer petekleri, sandalye/masa metal ayakları ve kapı arkalarını mutlaka elle ve gözle kontrol edin.
🚗 Arabadaysa:
Koltuk araları, paspas altları, koltuk altındaki metal raylar (mıknatıs yapışabilir), kapı cepleri ve bagajı arayın.
🌳 Dışarıda / Parktaysa:
Çocuğunuz plastik kaydıraktan kaydıysa statik elektrik nedeniyle cihaz fırlamış olabilir.
Parktaki çimlerin arasını ve güvenlik görevlilerini kontrol edin. Bölgedeki esnafa bilgi bırakın.
Otobüs / Metro / Taksi: Kullanılan hattı, araç plakasını, biniş/iniş saatini belirleyerek ilgili belediye veya ulaşım idaresinin Kayıp Eşya Birimi ile derhal iletişime geçin.
Tuvalet / Lavabo Düşmeleri: Cihaz tuvalete veya gidere düştüyse su akışını hemen kesin. Gider borusundaki "S" kıvrımında takılmış olabilir. Gerekirse belediye su kanalizasyon ekipleri veya tesisatçıdan yardım isteyin.
Arama yaparken duygusal olarak yıpranabilirsiniz. Sakin ve dikkatli bir yakınınızdan destek isteyin. Sizin panikle gözden kaçırdığınız bir noktayı (örneğin bir masanın metal ayağına yapışmış cihazı) soğukkanlı ikinci bir göz çok daha kolay fark edebilir.
Cihazın net bir fotoğrafını ve iletişim numaranızı içeren bir Kayıp İlanı hazırlayın.
Cihazın kaybolduğu çevredeki parklara, duraklara ve okullara asın.
Derneğimizin il temsilcileriyle ve yerel sosyal medya/whatsapp aile gruplarıyla ilanı paylaşarak ağımızı harekete geçirin.
Dış konuşma işlemciniz tüm aramalara rağmen bulunamadıysa ve yenisini temin edecek maddi gücünüz yoksa izlemeniz gereken resmi yol şudur:
Kayıp Tutanağı Tutturun: Vakit kaybetmeden en yakın Polis Merkezi veya Jandarma Karakolu’na giderek resmi bir "Kayıp / Buluntu Eşya Tutanağı" düzenletin.
Resmi Başvurularda Delil Oluşturur: Cihazın yüksek maliyeti nedeniyle Valilik, Kaymakamlık (Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı), Kızılay, sivil toplum kuruluşları veya derneklere yapacağınız maddi yardım başvurularında bu tutanak, durumun istismar edilmediğini ve niyetinizin ciddiyetini kanıtlayan en güçlü resmi belgeniz olacaktır.
İmplant firmanızın yetkili servisini arayarak cihazın seri numarasını kayıp olarak sistemde "Kara Liste"ye aldırın. Böylece cihazı bulan veya kötü niyetle ele geçiren biri yetkili servise götürdüğünde cihazın size ait olduğu anlaşılır ve size haber verilir.
Değerli Ailelerimiz ve Kullanıcılarımız,
Biyonik kulağınız veya çocuğunuzun cihazı artık hayatınızın ayrılmaz bir parçası, adeta vücudunuzun bir organı haline geldi. Ancak beklenmedik bir kaza, hastalık veya teşhis süreci nedeniyle Manyetik Rezonans yani MR çekilmesi gerektiğinde içinizi büyük bir endişenin kaplaması son derece doğaldır. "Kafatasının içindeki o küçücük mıknatıs yerinden oynar mı?", "Cihazım bozulur mu?" gibi sorularla uykularınız kaçıyor olabilir.
Sizi çok iyi anlıyoruz; o küçücük mucizevi cihaza gözünüz gibi bakıyorsunuz. Ancak derin bir nefes alın. Bilinçli önlemlerle, doktorlarımızı ve teknik personeli doğru yönlendirerek bu süreci tamamen güvenli bir şekilde atlatmanız mümkündür. Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği olarak, klinisyenlerimizin ve teknik servislerimizin saha tecrübeleriyle hazırladığımız bu güncel kılavuz, MR sürecinde en büyük koruyucu kalkanınız olacaktır.
1. Görüntüleme Ayrımı: Röntgen, Tomografi ve MR - Tomografi serbest,
2. MR için kırmızı alarm! MR Öncesi Ön Hazırlık Protokolü - Tesla limitleri, implant kartı ve e-Nabız kaydı.
3. MR Çekim Yöntemleri: Mıknatıs Nasıl Korunur? - Sıkı bandaj kiti ve mıknatısın cerrahi olarak çıkarılması.
4. MR Çekimi Sonrası ve Alternatif Yöntemler - Cilt kontrolü, cihaz testi ve takibi.
Hastanelerde en sık karşılaşılan hatalardan biri, tüm tıbbi görüntüleme yöntemlerinin biyonik kulağa aynı derecede riskli olduğunun düşünülmesidir. Bu konuda kesin bir ayrım yapmalıyız:
🟢 Röntgen, Ultrason ve Bilgisayarlı Tomografi: Bu işlemler sırasında biyonik kulak kullanıcıları için hiçbir hayati risk bulunmamaktadır. Tarama odasına girmeden önce sadece başın dışındaki ses işlemcisini yani dış parçayı çıkarmak tamamen yeterlidir.
🔴 Manyetik Rezonans: İşte bu noktada kırmızı alarm çalmalıdır. MR cihazları devasa ve çok güçlü mıknatıs sistemleri kullanarak çalışır. İmplantın kafa kemiği altındaki iç parçasında da bir mıknatıs yer aldığı için, MR’ın yüksek manyetik gücü bu mıknatısı doğrudan etkiler. Uygun güvenlik önlemleri alınmadan yapılan çekimler; mıknatısın yerinden oynamasına, deri altında doku hasarına, şiddetli ağrıya veya implantın elektronik yapısının bozularak tamamen arızalanmasına yol açabilir.
Planlı bir MR çekimi öncesinde mutlaka aşağıdaki adımları sırasıyla uygulayın:
🔬 Cihazınızın Tesla Limitini Öğrenin: Her implant markasının ve modelinin dayanabileceği manyetik alan gücü farklıdır. Yeni nesil implantların birçoğu 1.5 Tesla ve hatta bazı modern modeller 3.0 Tesla MR cihazlarıyla tam uyumludur. Randevu öncesinde cihaz firmanızı arayarak implantınızın kaç Tesla manyetik güce kadar dayanıklı olduğunu öğrenin ve üretici firmadan mutlaka MR Uyumluluk Belgesi talep edin.
🪪 İmplant Bilgilerinizi ve Kartınızı Hazırlayın: MR çekiminden birkaç gün önce hastanenin radyoloji birimine implantınızın markasını, modelini ve seri numarasını bildirin. Çekim günü, üretici firma tarafından size verilen İmplant Kullanıcı Kimlik Kartını ve uyumluluk belgesini yanınızda bulundurarak sağlık personeline mutlaka gösterin.
💻 E-Nabız ve MEDULA Sistemine İşletin: Planlı tedavilerde bilgi vermek kolaydır; ancak acil durumlar veya bilincinizin kapalı olabileceği olası kazalar için de önlem almalısınız. İmplant bilgilerinizi ve MR uyumsuzluğu durumunuzu aile hekiminiz vasıtasıyla E-Nabız ve MEDULA sistemine mutlaka işletin. Böylece acil serviste kimlik numaranız sorgulandığı an sistem doktorları uyararak yanlış bir MR çekimini baştan engelleyecektir.
🔌 Dış Parçayı MR Girişinde Çıkarın: MR tarayıcısının bulunduğu odaya girmeden önce başın dışındaki tüm harici parçaları, yani ses işlemcisi, kablo ve bobini kesinlikle çıkarın. Bu parçalar MR odasındaki güçlü çekimle fırlayarak zarar görebilir ya da cihaz odasında bozularak yüksek teknik masraf açabilir. Cihazı kendi özel nem alma kutusuna koyarak bir yakınınıza emanet edin.
İmplantınızın markasına, modeline ve hekiminizin yönlendirmesine göre MR çekimi sırasında iki temel medikal yöntem uygulanır:
Modern ve MR uyumlu implantların birçoğunda, çekim esnasında yüksek manyetik çekimin mıknatısı yerinden oynatıp kaydırmaması için başın sıkıca sarılması gerekir.
Orijinal Kitleri Kullanın: Sargı işlemi kesinlikle hastanelerdeki sıradan sargı bezleri veya elastik bandajlarla yapılmamalıdır. Yalnızca cihaz üreticinizin onayladığı, implant modeline tam uyumlu özel sargı bandajı ve atel kitleri yani MR kiti kullanılmalıdır. Bu özel sabitleme sayesinde mıknatıs yerinde kalır; ağrı, yer değiştirme ve doku hasarı riski tamamen ortadan kalkar.
Mıknatıs yapısının yüksek Tesla alanlarına dayanamayacağı eski nesil implant modellerinde veya çok özel klinik durumlarda sargı yöntemi yeterli olmayabilir.
Geçici Cerrahi İşlem: Böyle bir durumda, MR çekiminden hemen önce Kulak Burun Boğaz cerrahınız tarafından küçük bir lokal müdahale ile deri altındaki mıknatıs geçici olarak çıkarılır. MR taraması tamamlandıktan sonra, ikinci bir küçük müdahaleyle mıknatıs tekrar eski yuvasına yerleştirilir. Bu sürecin koordinasyonu tamamen sizi takip eden implant merkezi ve cerrahınız tarafından yönetilmelidir.
🔍 Çekim Sonrası Cilt ve Cihaz Kontrolü: MR çekimi tamamlandıktan sonra kulak arkasındaki cilt bölgesini dikkatlice inceleyin. Kulak arkasında beklenmeyen bir kızarıklık, yara, şiddetli ağrı veya mıknatıs bölgesinde bir şişlik fark ederseniz vakit kaybetmeden KBB hekiminize başvurun. Ayrıca dış işlemcinizi taktıktan sonra duyma kalitesinde bir düşüş veya performans değişikliği hissederseniz odyoloğunuzla ve teknik servisinizle iletişime geçin.
🔄 Alternatif Görüntüleme Yolları: MR çekiminin tıbbi açıdan zorunlu olmadığı veya yüksek risk barındırdığı durumlarda, hekiminizle görüşerek biyonik kulağa hiçbir zararı olmayan alternatif görüntüleme yöntemlerini, örneğin Bilgisayarlı Tomografi veya Ultrason gibi seçenekleri öncelikli olarak değerlendirmesini rica edebilirsiniz.
⚠️ ÖNEMLİ YASAL VE TIBBİ UYARI:
Tanı alındığı o ilk an, bir anne ve babanın zihninde yankılanan en acı verici soru şudur: "Ben nerede hata yaptIm?"
Lütfen bu yıpratıcı suçluluk duygusunu hemen şimdi o hastane koridorlarında bırakın.
Suçluluğu Bırakın, Bugüne Odaklanın: Akrabalık bağı, prematüre doğum, yenidoğan sarılığı, bebeklikte geçirilen ateşli hastalıklar ya da tamamen genetik faktörler tıbbi birer gerçektir. Bunların hiçbiri sizin hatanız, sizin suçunuz ya da bir cezalandırılma değildir. Dünyadaki hiçbir anne baba isteyerek evladına bir sağlık sorunu yaşatmaz. Kendinizi hırpalamayı bıraktığınız an, evladınız için en güçlü olduğunuz an olacaktır.
Kabullenmek Güç Verir: Geçmişin "Neden bizim başımıza geldi?" sorusuyla vakit kaybetmek, çocuğunuzun gelecekteki gelişim adımlarını geciktirmekten başka hiçbir işe yaramaz. Kabullenmek pes etmek demek değildir; aksine mücadeleye en güçlü şekilde başlamak için ayağa kalkmaktır. Biz gözümüzü geçmişten çekip bugüne odakladığımızda, çocuklarımızın sese ve kelimelere ulaşma hızı katlanarak artar.
İşitme kaybı maratonu sadece çocuğun değil, tüm ailenin yaşam dinamiklerini altüst eden devasa bir süreçtir. İçinizden fırtınalar kopması son derece doğaldır.
Yas Süreci Normaldir: İlk dönemde şok, inkâr, öfke ve çaresizlik hissetmeniz son derece insani duygulardır. Kendinize üzülmek ve ağlamak için zaman tanıyın; ancak bu duyguların içinde kaybolup gitmeyin.
Annenin "Görünmez Emeği" ve Tükenmişlik: Hastane koşturmacaları, her gün saatlerce süren ev içi eğitimler, cihaz pillerinin takibi derken tüm yükün annenin omuzlarında toplanması büyük bir duygusal tükenmişliğe yol açar. Unutmayın: Unutulan, tükenen bir anne çocuğuna fayda sağlayamaz. Siz iyi olursanız, çocuğunuz da iyi olur!
Mola Alanları Yaratın: Ebeveynler olarak haftada sadece 2 saat bile olsa çocuk ve cihaz gündeminden uzaklaşabileceğiniz, nefes alabileceğiniz küçük kişisel mola alanları yaratın. Eşinizle baş başa kısa bir yürüyüş yapmak veya bir kahve içmek, ruhsal deponuzu yeniden sevgiyle dolduracaktır.
Görünmez Kardeşler (Gölge Kardeş Sendromu): Evdeki özel gereksinimli çocuğun yoğun bakım ihtiyaçları nedeniyle diğer kardeşler çoğu zaman ihmal edilebilir. Onları gölgede bırakmayın; kardeşine neden daha fazla ilgi gösterildiğini yaşına uygun şekilde anlatarak onu da küçük, eğlenceli görevlerle sürece dâhil edin.
İşitme kaybı maratonu, eşler arasındaki bağı sınayan en büyük sınavlardan biridir. Bu süreçte yalnız hissetmek aile birliğini zedeler.
Babanın Yeri Doldurulamaz: Babaların kendilerini sadece "eve maddi kaynak sağlayan kişi" olarak konumlandırıp süreçten geri çekilmesi yapılan en büyük hatalardan biridir. Babanın çocuğun eğitimine, oyunlarına, hastane kontrollerine ve günlük cihaz bakımına aktif olarak katılması hem anneyi yalnızlıktan kurtarır hem de çocuğun zekâ ve öz güven gelişimini ikiye katlar.
"Biz" Dilini Kullanın: "Senin ailenin genetiği yüzünden oldu" ya da "Sen hamileyken dikkat etmedin" gibi suçlayıcı cümleler aile birliğine vurulan en büyük darbedir. Eşler olarak "sen-ben" kavgasını bir kenara bırakıp "biz" dilini geliştirin; sorumlulukları adilce paylaşarak bu maratonu el ele, omuz omuza yürüyün.
İşitsel Beyin Sapı Yanıtı testi: nasıl yapılır, çocuk uyumalı mı?
Tanı sonrası 48 saat içinde atılması gereken ilk adımlar.
Admin panelinden içerik eklenecek.
Değerli ailelerimiz,
Sessizlikten seslere uzanan bu mucizevi yolculukta yalnız olmadığınızı hissetmeniz, evladınızın biyonik kulak sürecini endişeyle değil bilinçle yönetmeniz ve her adımda en doğru kararları alabilmeniz için hazırladığımız kapsamlı biyonik kulak rehberine hoş geldiniz.
Çocuğunuzun işitme kaybı teşhisi aldığını öğrenmek, hayatınızın en sarsıcı anlarından biri olabilir. İlk işitme testinin ardından o kapıdan çıktığınız anı, kalbinizdeki o derin endişeyi ve belirsizliği çok iyi biliyoruz. Şu an hissettiğiniz şok, korku ve "Eyvah çocuğum duymuyor, her şey bitti!" paniği son derece doğaldır. Kendinizi cihazlar, ameliyatlar ve raporlar arasında dev bir dalganın içinde savruluyor gibi hissetmeniz insani bir durumdur.
Lütfen derin bir nefes alın! Bizler de tam olarak bu yollardan geçtik, aynı gözyaşlarını döktük ve sonrasında evlatlarımızın ilk cıvıltılarıyla dünyası yeniden aydınlanmış anne ve babalarız. Bilmelisiniz ki bu durum sessiz bir dünyaya hapsolmak değil; teknoloji, doğru eğitim ve bizlerin rehberliğiyle örülü yeni ve heyecan verici bir ses yolculuğunun başlangıcıdır.
Devletin İmkânları ve Biz Ebeveynlerin Sorumluluğu: Çocuklarımızın mutlu, huzurlu ve geleceğe güvenle bakan bağımsız bireyler olmaları en temel anayasal haklarıdır. Devletimiz sağlık, ücretsiz özel eğitim, sosyal ve mali yardımlarla bu kapıları hazırda tutmaktadır. Ancak bu imkânları arayıp bulmak, talep etmek ve en verimli şekilde hayata geçirmek biz ebeveynlerin en büyük sorumluluğudur. Sadece temel ihtiyaçları karşılamak yetmez; araştırmacı olmalı, haklarımızın peşine düşmeli ve çocuğumuzun etki çemberini genişletmeliyiz.
Suçluluğu Bırakın, Bugüne Odaklanın: Tanı sonrası ebeveynlerin yaşadığı en yıpratıcı duygu "Ben nerede hata yaptım?" düşüncesidir. Akrabalık bağı, prematüre doğum, sarılık, geçirilen ateşli hastalıklar veya genetik faktörler tıbbi birer gerçektir. Hiçbir anne baba isteyerek evladına bir sağlık sorunu yaşatmaz. Kendinizi hırpalamayı bıraktığınız an, evladınız için en güçlü olduğunuz an olacaktır.
Kabullenmek Güç Verir: Geçmişin "Neden bizim başımıza geldi?" sorusuyla vakit kaybetmek, çocuğunuzun gelişim adımlarını geciktirmekten başka bir işe yaramaz. Kabullenmek pes etmek değil, mücadeleye en güçlü şekilde başlamaktır. Biz gözümüzü geçmişten çekip bugüne odaklandığımızda, çocuklarımızın sese ve kelimelere ulaşma hızı katlanarak artar.
Sürekli Aile Eğitimleri: Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği olarak 2 yılı aşkın süredir kesintisiz sürdürdüğümüz Aile Eğitimleri ve Psikolojik Destek Programları ile bu maratonun her adımında yanınızdayız.
İşitme, dış dünyadaki mekanik titreşimlerin beyinde anlamlı bilgilere dönüşme sürecidir. Bir uzman gözüyle sesin yolculuğu 5 temel adımdan oluşur:
Kulak Kepçesi: Ses dalgalarını toplar ve dış kulak kanalına yönlendirir.
Kulak Zarı: Gelen ses dalgalarıyla titreşerek mekanik hareketi başlatır.
Kemikçikler (Orta Kulak): Çekiç, örs ve üzengi kemikleri titreşimleri fiziksel olarak yükseltir ve iç kulağın giriş kapısı olan Oval Pencere'ye iletir.
İç Kulak (Tüy Hücreleri): Salyangoz (koklea) içindeki sıvılar ve tüy hücreleri gelen titreşimleri elektriksel uyarılara dönüştürür.
İşitme Siniri ve Beyin: Elektriksel uyaranlar işitme sinirıyla (koklear sinir) beynin işitme merkezine taşınır ve beyin bu sinyalleri ses olarak yorumlar.
Bebeklik döneminde beynin plastisitesi (öğrenme ve şekillenme yeteneği) tavan noktadadır. İşitme kaybında zamanla yarışmak hayati önem taşır. Ulusal Yenidoğan İşitme Taraması protokolümüzdeki 1-3-6 Kuralı bu sürecin temel taşıdır:
🎯 1. Ayda: Bebeğin ilk işitme tarama testleri (TEOAE / AABR) tamamlanmalıdır.
🎯 3. Ayda: İşitme kaybı tanısı ileri düzey testlerle (ABR/BERA) kesin olarak konmalıdır.
🎯 6. Ayda: En geç bu dönemde uygun müdahaleye (işitme cihazı uygulaması ve rehabilitasyon) başlanmalıdır.
Müdahale ilk 6 ay içinde eksiksiz şekilde gerçekleşirse, çocuğun dinleme, anlama ve dil gelişimi normal işiten yaşıtlarıyla benzer düzeyde ilerleyebilir. "Bekleyelim, büyüsün, konuşur" yaklaşımı telafisi zor dil geriliklerine yol açar.
Biyonik kulak (koklear implant), işitme kaybı yaşayan bireyler için devrim niteliğinde bir biyomedikal teknolojidir. Kulağın işlevini yerine getiremeyen bölümlerini baypas ederek doğrudan işitme sinirine elektriksel uyarılar gönderir ve sesleri beyne iletir. Biyonik kulak, sadece duyma yetisini geri kazandırmakla kalmaz; çocukların dil gelişiminden yetişkinlerin iş hayatına kadar yaşam kalitesini baştan aşağı değiştirir.
İşte biyonik kulağın sunduğu temel faydalar:
İleri ve çok ileri düzeyde işitme kaybı yaşayan bireylerin çevresel sesleri ve konuşmaları doğal, net bir şekilde duymalarını sağlar. Kişilerin sosyal yaşama katılımını artırarak iletişim engellerini ortadan kaldırır.
Sadece insan seslerini değil; trafik korna sesleri, kapı zili, telefon çalması veya yangın alarmı gibi kritik çevresel uyarıcıları algılamayı mümkün kılar. Bu durum günlük yaşamda bireysel güvenliği en üst seviyeye çıkarır.
Özellikle erken yaşta (1-3-6 kuralı ve 12. ay civarı) uygulandığında, çocukların dil ve konuşma becerilerinin akranlarıyla eş zamanlı gelişmesini sağlar. Aile, arkadaş ve öğretmenlerle sağlıklı iletişim kurarak sosyal entegrasyonu hızlandırır.
Gelişmiş dijital sinyal işleme teknolojisi sayesinde kafe, düğün, toplantı salonu ve okul sınıfları gibi gürültülü alanlarda bile arka plan gürültüsünü filtreleyerek konuşmaların ayırt edilmesini kolaylaştırır.
Sesleri net duymaya başlayan bireylerde toplumdan soyutlanma, içe kapanma ve yalnızlık hissi sona erer. Sosyal etkileşimin artması bireye güçlü bir öz güven kazandırır ve genel yaşam memnuniyetini olumlu etkiler.
Evde, okulda, sokakta veya iş yerinde kimseden destek almadan iletişim kurabilme imkânı sunar. Bireylerin kendi ayakları üzerinde duran, bağımsız ve üretkin bireyler olmalarının önünü açar.
İşitme kaybı nedeniyle derslerden geri kalan çocukların sınıf içi katılımlarını ve akademik başarılarını katlar. Yetişkinlerde ise iş toplantılarına katılımı, profesyonel iletişimi kolaylaştırarak kariyer başarısını destekler.
Modern biyonik kulaklar, yüksek teknolojiyle üretilmiş uzun ömürlü medikal cihazlardır. Güncellenebilir yazılımları, gelişmiş batarya seçenekleri ve sağlam iç yapısıyla kullanıcılarına ömür boyu sürecek bir fayda sunar.
💙 Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği Notu:
Biyonik kulak sadece bir medikal cihaz değil; çocuklarımızın sesle buluştuğu "İkinci Doğum Günü" ve aydınlık geleceğe açılan en büyük kapısıdır.
Biyonik kulak (tıbbi adıyla koklear implant), halk arasında kulak arkası cihazlar olarak bilinen geleneksel işitme cihazlarından yeterli fayda sağlayamayan, ileri ve çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı yaşayan bireyler için geliştirilmiş bir nöroprotez teknolojisidir.
Sesi sadece bir hoparlör gibi yükselten klasik işitme cihazlarının aksine biyonik kulak; iç kulaktaki hasarlı tüy hücrelerini tamamen baypas ederek sesleri elektriksel sinyallere dönüştürür ve doğrudan işitme sinirine iletir.
Dış Parçalar: Kulak arkasına veya baş üzerine takılır.
Ses İşlemcisi ve Mikrofon: Çevredeki sesleri toplar, gürültüyü filtreler ve dijital sinyallere dönüştürür.
Verici Ünitesi (Bobin/Transmitter): Dijital kodları radyo dalgalarıyla deri altındaki iç parçaya iletir. Mıknatıs yardımıyla başa tutturulur.
İç Parçalar: Cerrahi operasyonla yerleştirilir.
İç İşlemci (Alıcı/Uyarıcı): Kulak arkasındaki mastoid kemiği üzerine yerleştirilir.
Deri Altı Mıknatısı: Dış parçadaki bobini doğru pozisyonda tutar.
Elektrot Dizisi: İç kulağın (koklea/salyangoz) içine yerleştirilen çok kanallı ince bir tel dizisidir.
🎹 Piyano Tuşları Benzetişi:
Elektrot dizisini bir piyanonun tuşları gibi düşünebilirsiniz. Piyano tuşları nasıl farklı notalara (frekanslara) karşılık geliyorsa, elektrot dizisindeki her nokta da pes veya tiz farklı bir frekansı temsil eder. Hasarlı tüy hücrelerinin görevini üstlenerek doğrudan işitme sinir liflerini uyarır ve beynin sesi algılamasını sağlar.
İlk Odyolojik Değerlendirme ve Teşhis: Hastaneden taburcu olmadan önce yapılan TEOAE ve AABR tarama testlerini geçemeyen bebekler ileri merkezlere yönlendirilir. Bebek uykudayken yapılan ABR (BERA) testi ile gerçek işitme eşikleri belirlenir. (Odyogramda X işareti sol kulağı, O işareti sağ kulağı temsil eder).
İşitme Cihazı Deneme Süreci: Tanı sonrası ilk adım ameliyat değildir. İşitme sinirini uyarmak ve potansiyeli görmek için en az 3 ay (işitsel nöropatide en az 6 ay) kayba uygun güçlü bir işitme cihazı kullanılması zorunludur.
Resmi Raporlama Süreci (ÇÖZGER ve RAM):
ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu): Tam teşekküllü devlet/üniversite hastanelerinden alınır. Tıbbi tanıyı ve hakları belirler.
RAM Raporu: Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nden alınır. Özel eğitim merkezlerinde devlet destekli ücretsiz rehabilitasyon seanslarının kapısını açar.
Erken Rehabilitasyon: İşitme cihazı takıldığı günden itibaren ameliyat beklenmeden hemen özel eğitime başlanmalıdır.
Detaylı Klinik Görüntüleme: KBB hekimi ve odyolog cerrahiye uygunluk için Bilgisayarlı Tomografi (BT ile kemik yapı) ve MR (Manyetik Rezonans ile işitme sinirinin varlığı) tetkiklerini inceler.
Ameliyat Öncesi Hazırlıklar ve Aşılar: Anestezi kontrollerinin yanı sıra, koklear implant kullanıcılarında enfeksiyon riskine karşı Pnömokok (menenjit) aşılamaları tamamlanır.
Cerrahi ve Hastane Süreci: Genel anestezi altında ortalama 1-3 saat süren rutin bir operasyondur. İç parça kafa kemiğine sabitlenir, elektrot dizisi kokleaya yerleştirilir. Genellikle 1 gece hastanede kalınır, dikişler 7-10 günde iyileşir.
İlk Ses Günü (Aktivasyon) ve Haritalama (MAP): Ameliyattan 3-4 hafta sonra dokular iyileşince dış parça takılır. Sesler ilk gün robotik gelebilir. Sonraki haftalarda odyolog düzenli haritalama (MAP) seanslarıyla cihazın elektriksel seviyelerini çocuğun konforuna göre optimize eder.
İlk aylarda en sık karşılaşılan kriz çocuğun cihazı sürekli çıkarıp atmasıdır. Bu durumda sakin kalmak ve doğru stratejiyi uygulamak şarttır.
Pazarlık Tuzağına Düşmeyin: "Cihazını takarsan sana çikolata alacağım" gibi rüşvetler vermeyin. Çocuk cihazı size karşı bir pazarlık silahı olarak kullanmayı öğrenir.
Kızmayın ve Bağırmayın: Kızmak veya zorla takmaya çalışmak çocuğu cihazdan soğutur.
Cihaz Takmak Tartışmasız Bir Rutindir: Cihaz takmak tıpkı sabah el-yüz yıkamak veya diş fırçalamak gibi alternatifi olmayan doğal bir yaşam kuralı olmalıdır.
Çocuğu doğrudan oyuna dahil etmeden yaptığımız bu etkinlikte; abartılı ve ilgi çekici tavırlarla onun merakını uyandırmayı, sürece kendiliğinden katılımını sağlayarak cihazına karşı daha istekli olmasını hedefleriz.
🎭 Sahada Uygulayan Bir Ailemiz Anlatıyor:
"Çocuğumuz cihazı çıkarıp attığında onunla kesinlikle inatlaşmıyor ve zorlamıyoruz. Cihazı veya bir oyuncağı alıp diğer çocuğumuzla, eşimizle ya da oyuncak bebeğiyle oynamaya başlıyoruz. Karşımızdaki kişiye abartılı bir neşeyle seslenip; 'Eveet, duydum seni! Ooo çok eğlenceli!' diyerek gülüşüyor ve çak yapıyoruz. Çocuğumuzu oyuna çağırmıyor, çaktırmadan onun meraklanmasını bekleriz. Bu neşeli ses oyununa kayıtsız kalamıyor; aradan birkaç dakika geçmeden merakla yanımıza gelip cihazını takmamızı ve oyuna dahil olmayı kendisi istiyor."
İşitsel-Sözel Terapi (AVT) ve Ev Rutinleri: AVT, görsel ipuçları yerine sadece dinlemeyi hedefler. Evimiz en güçlü sınıfımızdır. Yemek yeme, banyo, giyinme gibi her an birer eğitim fırsatıdır. Erken dönemde evde TV, radyo, süpürge gibi arka plan gürültülerini kapatarak akustik çevreyi kontrol edin.
Doğal Fırsat Eğitimi: Sofra kurarken "Bu babanın büyük tabağı, bu senin küçük çatalın" diyerek zıt kavramları öğretin. Alışverişe giderken resimli market listesi verin, poşetleri birlikte açarak sohbet edin.
Çocuğun İlgi Odağını Takip Etmek ("Söyleşi Eşi" Olmak): Çocuk parmağıyla oyuncağı gösterip "Maa!" dediğinde ona "Hayır, o bebek" demeyin. İlgisini onaylayın: "Evet, bebek acıkmış, mama istiyor" diyerek cümleyi zenginleştirip geri verin.
Dili Genişletmek ve "İşit ve Gör" Kuralı: Çocuk "Araba gitti" dediğinde "Evet, kırmızı araba çok hızlı gitti" diyerek doğru modeli sunun. Bir nesneyi göstermeden önce sesli uyarısını verin (örneğin kediyi göstermeden önce "Miyavvv" deyin).
Kitaplar ve Masallarla Erken Okuryazarlık:
Mıknatıslı Kulağa Fısıldamak: Kitap okurken daima çocuğun cihazının olduğu tarafa oturun.
Kutudan Çıkan Dünyalar: Hikâyedeki nesnelerin gerçeklerini (ip, kaşık, oyuncak) bir kutudan çıkararak somutlaştırın.
5N1K ve Tahminler: Sayfayı çevirmeden durun; "Sence şimdi ne olacak?" diye sorup bekleme tekniğini kullanın.
İşitme Yolculuğunda Babanın Yeri Doldurulamaz Rolü: Babalık sadece eve ekmek getirmek değildir. Babanın çocukla oynaması, ona kitap okuması ve ses frekansları sunması zekâ gelişimini yükseltir, dil edinim hızını iki katına çıkarır ve yıkılmaz bir öz güven inşa eder. (Derneğimizce Yılın Babası seçilen Recep ....., iki taraflı biyonik kulaklı evladının tüm süreçlerini eşiyle omuz omuza yöneterek harika bir rol model olmuştur).
"Biz" Dili Kullanın: Eşlerin birbirini "Senin ailenin genetiği yüzünden oldu" diye suçlaması aile birliğini zedeler. "Sen-ben" yerine "biz" dilini geliştirin.
Görünmez Kardeşler (Gölge Kardeş Sendromu): Özel gereksinimli çocuğun medikal süreçleri arasında evdeki tipik gelişen kardeşler ihmal edilmemelidir. Haftanın belirli zamanını sadece diğer çocuğunuza ayırın, ona taşıyamayacağı sorumluluklar yüklemeyin.
Sevgiyle Sınır Çizmek (Disiplin): Çocuğa engeli nedeniyle aşırı taviz vermek, her istediğini yapmak gelecekte büyük davranış sorunlarına yol açar. Sınırlar çocuğu kısıtlamaz, dış dünyayı öğrenmesini sağlar. Sevginizi tutarlı bir disiplinle harmanlayın.
MR cihazları devasa mıknatıs gücüyle çalışır. Yeni nesil implantlar 1.5T ve 3.0T MR cihazlarıyla uyumludur. Ancak MR çekilmeden önce şu kurallara uyulmalıdır:
Orijinal Sıkı Bandaj (Atel Kiti) Yöntemi: Üretici firmanın onayladığı özel MR bandaj kiti kafaya sıkıca sarılarak mıknatıs sabitlenir. Kesinlikle hastanelerdeki sıradan elastik bandajlar kullanılmamalıdır.
Mıknatısın Cerrahi Olarak Çıkarılması: Eski nesil implantlarda MR öncesi KBB cerrahı lokal müdahaleyle mıknatısı geçici olarak çıkarır, MR sonrası geri takar.
MEDULA Kaydı: İmplant bilgilerinizi E-Nabız ve MEDULA sistemine mutlaka işletin; acil durumlarda yanlış MR çekimi baştan engellensin.
X-Ray ve Metal Dedektörleri: AVM/Havalimanı kapı dedektörleri cihaz programını silmez ama cızırtı yapabilir. Yasal hakkınızı kullanarak İmplant Kullanıcı Kartınızı gösterip elle aranmayı talep edin. Dış parçaları asla bavul bantlarındaki X-Ray tüneline atmayın.
Su Güvenliği: Ameliyatla yerleştirilen iç parça deri altında olduğu için sudan etkilenmez. Dış ses işlemcisi için üretici firmaların sunduğu özel su geçirmez kılıflar (Aqua+ vb.) kullanılarak denize ve havuza güvenle girilebilir.
Biyonik kulak gürültülü ortamlarda ve uzak mesafede yetersiz kalabilir. Aradaki mesafeyi ve ortam gürültüsünü yok etmek için FM/DM Sistemleri kullanılır.
Çalışma Prensibi: Konuşmacının (öğretmenin) yakasına taktığı kablosuz mikrofon/verici, sesi doğrudan gürültüyü filtreleyerek öğrencinin kulak arkasındaki ses işlemcisine aktarır. Sınıfın en arka sırasında bile öğretmen kulağının dibinde fısıldıyormuşçasına net duyulur.
Kullanım Alanları: Okul sınıflarında akademik başarıyı artırır; iş toplantılarında, araç içi iletişimde ve DEHB/Otizm tanılı çocuklarda işitsel odağı toplamak için mükemmeldir.
Sınıf Akustiği Önerileri: Pencerelere kalın perde takılması, sıra/sandalye ayaklarına keçe koruyucu konulması gürültüyü keser. Biyonik kulaklı öğrenciler sınıfta her zaman öğretmeni en iyi görebilecekleri ön-orta sıralara oturtulmalıdır. FM sistemleri BEP/İEP kapsamında yasal hak olarak talep edilebilir.
Ameliyat ve Cihaz Ödemesi: SGK, SUT kriterlerini karşılayan hastalarda ameliyat ve cihaz bedelini devlet/üniversite hastanelerinde öder.
Çift Biyonik Kulak (Bilateral) Hakkı: SUT tebliğine göre 12-48 ay (1-4 yaş) arasındaki çocuklarda çift taraflı ameliyat SGK tarafından ücretsiz karşılanır. 4 yaş üstü ve yetişkinlerde ise Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Komisyonu onayı ile ikinci kulak ameliyatı devlet ödemesine alınır.
Dış İşlemci Yenileme (Upgrade) Hakkı: Konuşma işlemcileri 7 yılını doldurduğunda 3. basamak hastanelerden alınacak 3 KBB hekim raporu ile güncel devlet katkı payı desteğiyle yenilenir. Pil yuvaları 2 yılda bir raporla yenilenebilir.
Sarf Malzeme Kotaları: 1 KBB hekim reçetesiyle çocuklar için yaş gruplarına göre yılda 2 ile 5 adet arasında ara kablo (coils/kablo) bedeli, pil harcamaları ve şarjlı batarya katkı payları SGK tarafından ödenir.
Sosyal Haklar (ÖKGV Statüsü): ÇÖZGER raporunda "ÖKGV" (Özel Koşul Gereksinimi Var) ibaresi yer aldığında; toplu taşıma ücretsiz/indirimli kullanım, TCDD/THY indirimleri, ÖTV muafiyetli araç alımı, vergi indirimleri ve evde bakım maaşı hakları doğar.
Biyonik kulak yolculuğu multidisipliner çalışan profesyonel bir ekibin ortak başarısıdır:
| Uzman Unvanı | Süreçteki Temel Görevi ve Sorumluluğu |
| KBB Uzmanı (Cerrah) | Kulak muayenelerini yapar, medikal yönetimi üstlenir ve cerrahi operasyonu gerçekleştirir. |
| Odyolog | Tanısal testleri yapar, işitme cihazı ve implant haritalama (MAP) seanslarını yürütür. |
| Özel Eğitimci / Öğretmen | RAM raporuna uygun bireyselleştirilmiş dil, dinleme ve konuşma eğitimini uygular. |
| Dil ve Konuşma Terapisti | İşitsel-sözel terapi ile alıcı/ifade edici dil becerilerini ve artikülasyonu geliştirir. |
| Ergoterapist | Duyusal bütünleme, motor beceriler ve günlük yaşama katılımı destekler. |
| Psikolog | Çocuğun uyum sürecini kolaylaştırır, aileye psikolojik sağlamlık desteği sunar. |
| Sosyal Hizmet Uzmanı | Yasal haklar, resmi raporlar, indirimler ve bürokratik süreçlerde rehberlik sağlar. |
Hangi Aşılar Yapılır?: Sağlık Bakanlığı aşı takvimi ve KBB/Enfeksiyon kliniklerinin protokolleri doğrultusunda Pnömokok Aşısı uygulanır.
Aşılama Zamanlaması (Çok Kritik!): Aşılama ideal olarak ameliyattan en az 2 hafta (tercihen 4 hafta) önce tamamlanmalıdır. Ameliyat öncesi aşılanma fırsatı bulunamamışsa, taburculuk sonrası ilk 2 hafta içinde mutlaka tamamlanmalıdır.
Aileler İçin Reçete ve Temin: Pnömokok aşıları "Risk Grubu Aşılama Programı" kapsamında Sağlık Bakanlığı ve SGK tarafından ücretsiz olarak karşılanmaktadır. KBB cerrahınızın veya aile hekiminizin e-reçete yazması ve sistemde "Koklear İmplant Adayı / Kullanıcısı" tanısını seçmesi yeterlidir. Aşı karnesini mutlaka hastane dosyanıza ekletin.
Ameliyat günü ve hastane yatış sürecinde telaşlanmamak için bir "Biyonik Kulak Ameliyat Çantası" hazırlamak ailenin konforunu ve çocuğun güvenliğini doğrudan etkiler.
Hasta kimlik fotokopisi, ÇÖZGER/Engelli Raporu nüshaları.
Ameliyat için alınan SGK Sağlık Kurulu Raporu ve Odyogram test sonuçları.
Pnömokok (menenjit) aşı karnesi/belgesi.
Kullanılan düzenli ilaçlar ve alerji durumunu gösteren doktor notları.
Önden Düğmeli veya Fermuarlı Kıyafetler: Ameliyat sonrası baş bandajlı olacağından, kafadan geçmeli (tişört, kazak vb.) kıyafetler giydirmek imkânsızlaşır ve can yakar. Mutlaka pijama takımlarının önden düğmeli veya fermuarlı olmasına dikkat edin.
Yumuşak Yastık ve Boyun Desteği: Ameliyatlı kulak tarafına yatışı engellemek için çocuğun arkasını destekleyecek küçük bir medikal yastık veya seyahat boyun yastığı.
En Sevdiği Oyuncak / Güven Nesnesi: Ameliyathane kapısından çıkışta ve anestezi etkisinden uyanırken çocuğun paniklemesini önlemek için kokusuna alışkın olduğu peluş oyuncak veya battaniyesi.
Doktorun önereceği antiseptik mendiller veya pamuklar.
Ameliyatlı kulağın üzerine su gelmesini önleyecek su geçirmez bantlar/boneler (taburculuk sonrası ilk banyo için).
Sosyal medyada gördüğümüz "Cihaz takıldı, bebek anında gülümsedi ve anne dedi" videoları ne yazık ki ailelerde gerçek dışı bir beklenti oluşturmaktadır. İlk açılış günü bir mucize gösterisi değil, bilimsel bir sürecin ilk adımıdır.
Sihirli Değnek Değil, Bir Başlangıç: Ameliyattan 3-4 hafta sonra dokular iyileşince dış parça takılır. Cihaz ilk açıldığında çocuk doğrudan Türkçe konuşmaları anlamaz; sadece beyne elektrik sinyalleri gitmeye başlar.
İlk Gün Tepkileri Nelerdir?:
Ağlama ve İrkilme: Bebekler veya küçük çocuklar ilk kez deneyimledikleri bu elektriksel uyarım karşısında şaşırıp ağlayabilir, annelerine sarılabilir veya kafa sallayabilir. Bu çok doğaldır.
Tepkisizlik: Bazı çocuklarda ise ilk gün belirgin bir tepki görülmeyebilir. Bu durum cihazın çalışmadığı anlamına gelmez; eşik seviyelerinin (T seviyesi) henüz çok düşük tutulmasındandır.
Sesler Nasıl Duyulur?: Doğuştan işitme kayıplı beyin için gelen sesler başlangıçta cızırtı, robotik gürültü veya uzay sesi gibidir. Beynin bu sesleri "insan sesi" ve "kelime" olarak kodlaması zaman, sabır ve rehabilitasyon gerektirir.
İlk Ayın Amacı: İlk 1 ayda amaç çocuğu sese boğmak değil; cihazı kafada tutmaya alıştırmak, sesin varlığını fark ettirmek ve odyologla birlikte konforlu ses eşiklerini (MAP) kademeli olarak yükseltmektir.
Türkiye'de ve dünyada biyonik kulak alanında kabul görmüş, SGK geri ödeme kapsamında yer alan 3 ana küresel lider marka bulunmaktadır: Cochlear, MED-EL ve Advanced Bionics (AB). Marka seçimi tamamen ailenin özgür iradesindedir.
İç Parçanın MR (Emar) Uyumluluğu: İmplantın kafa içindeki mıknatıs yapısının 1.5 Tesla veya 3.0 Tesla MR cihazlarında bandajlı mı yoksa bandajsız mı çekime uygun olduğu incelenmelidir.
Elektrot Dizisi Esnekliği ve Yapısı: Cerrahi sırasında iç kulaktaki hassas tüy hücrelerini ve koklear yapıları koruyan (Soft Surgery / Hassas Cerrahi) elektrot seçenekleri hekimle değerlendirilmelidir.
İşlemci Tasarımı (Tek Parça vs. Kulak Arkası):
Kulak Arkası (Off-the-ear kablolu): Kablo, işlemci ve kulak arkası gövdesinden oluşur. Bebeklerde sabitleme kolaylığı sağlar.
Tek Parça (Off-the-ear kablosuz): Kulakta hiçbir şey olmaksızın doğrudan baş üzerindeki mıknatısa yapışan tek gövdeli modellerdir.
Su Geçirmezlik ve Aksesuarlar: Denize/havuza girerken kullanılan koruyucu kılıf (Aqua kiti) çözümleri ve yedek parça maliyetleri.
Batarya ve Şarj Teknolojisi: Tek kullanımlık pil seçeneğinin yanı sıra şarj edilebilir bataryaların günlük kullanım süreleri (10 - 24 saat arası).
Teknik Servis Gücü ve Yedek Parça Erişimi: Firmaların bulunduğunuz ildeki veya bölgedeki teknik servis hızı, garanti süreleri ve sarf malzeme (kablo, pil) tedarik kolaylığı.
Hangi Hastanelerde Yapılır?: Ameliyatlar genellikle bünyesinde gelişmiş Odyoloji Kliniği, Multidisipliner Konsey ve İşitme Engelliler Rehabilitasyon altyapısı barındıran Üniversite Hastaneleri ve 3. Basamak Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde gerçekleştirilir.
Cerrah Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?:
Hekimin koklear implant vakalarındaki vaka sayısı ve tecrübesi.
Ameliyat öncesi radyolojik görüntülemeleri (BT/MR) detaylı inceleyen ve iç kulak anatomisine uygun elektrot seçimini sizinle şeffaflaştıran bir iletişim dili.
Ameliyat sonrası yaşanabilecek olası komplikasyonlara karşı hastanenin yoğun bakım ve enfeksiyon altyapısı.
Ameliyat Kadrosunun Bütünlüğü: Başarılı bir operasyon sadece cerraha değil; ameliyat esnasında elektrotların doğru çalışıp çalışmadığını ölçen tecrübeli bir odyoloğun varlığına bağlıdır.
İÇ ANADOLU BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Ankara | Ankara Bilkent Şehir Hastanesi |
| 2 | Ankara | Ankara Etlik Şehir Hastanesi |
| 3 | Ankara | Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 4 | Ankara | Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi |
| 5 | Ankara | Gazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 6 | Ankara | Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 7 | Ankara | Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri |
| 8 | Eskişehir | Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık, Uygulama ve Araştırma Hastanesi |
| 9 | Kayseri | Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri |
| 10 | Kayseri | Kayseri Devlet Hastanesi / Kayseri Şehir Hastanesi |
| 11 | Konya | Konya Şehir Hastanesi |
| 12 | Konya | Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi |
| 13 | Konya | Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi |
MARMARA BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Bursa | Bursa Şehir Hastanesi |
| 2 | Bursa | Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi |
| 3 | Çanakkale | Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi |
| 4 | Edirne | Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi |
| 5 | İstanbul | Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi |
| 6 | İstanbul | İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi |
| 7 | İstanbul | İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi (Çapa) |
| 8 | İstanbul | İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi |
| 9 | İstanbul | Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi |
| 10 | İstanbul | Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 11 | İstanbul | Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 12 | Kocaeli | Kocaeli SBÜ Derince Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 13 | Kocaeli | Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi |
| 14 | Sakarya | Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
EGE BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Afyonkarahisar | Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) Hastanesi |
| 2 | Denizli | Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri |
| 3 | İzmir | Dokuz Eylül Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi |
| 4 | İzmir | Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi |
| 5 | İzmir | İzmir Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 6 | İzmir | İzmir Şehir Hastanesi |
| 7 | Kütahya | Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 8 | Manisa | Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi |
| 9 | Muğla | Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
AKDENİZ BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Adana | Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 2 | Adana | Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi |
| 3 | Antalya | Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 4 | Isparta | Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi |
| 5 | Kahramanmaraş | Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi |
| 6 | Mersin | Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi |
| 7 | Osmaniye | Osmaniye Devlet Hastanesi (Osmaniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi) |
KARADENİZ BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Samsun | Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi |
| 2 | Samsun | Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 3 | Tokat | Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi |
| 4 | Trabzon | Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi |
DOĞU ANADOLU BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Elazığ | Fethi Sekin Şehir Hastanesi |
| 2 | Erzurum | Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi |
| 3 | Malatya | İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi |
| 4 | Malatya | Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 5 | Van | Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 6 | Van | Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi |
GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ
| No | İl | Hastane Adı |
| 1 | Diyarbakır | Dicle Üniversitesi Hastanesi |
| 2 | Gaziantep | Gaziantep Şehir Hastanesi |
| 3 | Mardin | Mardin Artuklu Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi |
| 4 | Şanlıurfa | Harran Üniversitesi Hastanesi |
Değerli Anne ve Babalar,
Biyonik Kulak (Koklear İmplant) yolculuğunu incelerken, hekimlerinizden ya da odyologlarınızdan "İşitsel Beyin Sapı İmplantı" (ABI) kelimesini duymuş ve "Beyin ameliyatı mı? İnternette çok az bilgi var, ne yapacağız?" diyerek derin bir endişeye kapılmış olabilirsiniz. Çok haklısınız; kafa tabanını ilgilendiren bir cerrahi süreç kulağa ilk başta ürkütücü gelir. Ancak arkanıza yaslanın ve derin bir nefes alın. Bu bölümde; işitme siniri olmayan ya da iç kulak anomalisi olan evlatlarımızın ses dünyasıyla buluşmasını sağlayan bu ileri tıp teknolojisini, test aşamalarını, ameliyat ve iyileşme süreçlerini, en önemlisi de eğitimi ve yasal haklarımızı tüm detaylarıyla konuşacağız. Derneğimizin çatısı altında, tıpkı Beyzanur ve Hamza gibi bu ameliyatı başarıyla atlatıp bugün "anne-baba" diyen, cıvıl cıvıl konuşan yavrularımızın ve ailelerimizin gücüyle, bu yolda da asla yalnız olmadığınızı hissettireceğiz.
Admin panelden görsel yüklenecek
Biyonik kulak (koklear implant) teknolojisinin başarıyla çalışabilmesi için iç kulakta en azından işlevsel bir salyangoz (koklea) yapısının ve bu uyarımı beyne taşıyacak olan işitme sinirinin (koklear sinir) sağlıklı bir şekilde var olması zorunludur. Ancak bazı çocuklarımızda yapılan yüksek çözünürlüklü radyolojik görüntülemeler (MR ve Bilgisayarlı Tomografi) neticesinde çok özel anatomik tablolarla karşılaşılabilir.
Eğer çocukta iç kulak salyangoz yapısı doğuştan hiç gelişmemişse (koklear aplazi) ya da ses uyarısını beyne taşıyacak olan işitme siniri anne karnında hiç oluşmamışsa (koklear sinir aplazisi/yokluğu), koklear implant işlev göremez. Çünkü implantın uyarabileceği bir sinir yolu mevcut değildir.
Merkezi Sinir Sistemine Doğrudan Bağlantı: İşte bu durumlarda, hasarlı iç kulağı ve var olmayan işitme sinirini tamamen baypas ederek sesi doğrudan beyin sapındaki işitme çekirdeklerine ileten İşitsel Beyin Sapı İmplantı (ABI) devreye girer. ABI, işitme kaybının nedenini kulak içindeki koklea yerine, doğrudan beyin sapındaki işitsel sinir çekirdeklerine (koklear nükleus) elektriksel uyarı göndererek çözen en ileri nöroşirürji ve biyoteknoloji uygulamasıdır.
Beyin sapı implantı, çalışma mantığı açısından koklear implanta çok benzemekle birlikte elektrot yapısı açısından çok önemli bir farklılık gösterir.
Farklı Olan İç Parça (Küreksel Elektrot Paleti): Koklear implantta elektrotlar salyangozun kıvrımlı yapısının içine giren ince uzun bir tel şeklindeyken; beyin sapı implantında (ABI) dördüncü ventrikülün lateral resesinde bulunan koklear çekirdeklerin yüzeyine yerleştirilmek üzere tasarlanmış, 12 elektrotlu küçük ve yumuşak bir kürek (elektrot paleti) kullanılır. Bu elektrotlar doğrudan biyolojik doku ile temas ederek elektriksel uyarımı başlatır.
Birebir Aynı Olan Dış Parçalar: Beyin sapı implantı kullanan çocuklarımızın başının dışında taşıdığı parçalar (kulak arkasına takılan ses işlemcisi, aktarıcı bobin, mıknatıs ve ara kablolar) biyonik kulak ile birebir aynı teknolojiye ve özelliklere sahiptir. Bu sebeple dışarıdan bakıldığında çocuğun biyonik kulak mı yoksa beyin sapı implantı mı kullandığı anlaşılamaz.
Beyin sapı implantı (ABI), koklear implantasyonun anatomik olarak imkânsız olduğu durumlarda en güvenilir işitsel çözüm yöntemidir. MED-EL ve Cochlear gibi dünya lideri firmaların genişletilmiş adaylık kriterleri ve resmi onayları doğrultusunda şu durumlarda ABI uygulanır:
Koklear Sinir Yokluğu (Aplazi) veya Ağır Gelişim Geriliği (Hipoplazi): Sesleri beyne taşıyacak işitme sinirinin doğuştan olmaması durumunda.
İç Kulak Yokluğu (Koklear Aplazi) veya Ağır Koklear Anomaliler: Salyangoz yapısının ameliyatla elektrot yerleştirilemeyecek derecede hasarlı ya da eksik olması.
Menenjit Sonrası Şiddetli Kemikleşme (Ossifikasyon): Geçirilen menenjit hastalığı nedeniyle iç kulak salyangoz boşluğunun tamamen kemikleşmesi ve koklear implant yerleşimine izin vermemesi durumu.
Nörofibromatozis Tip 2 (NF2) Hastalığı: Yetişkinlik veya ergenlik döneminde işitme ve denge sinirlerinde gelişen çift taraflı tümörler (vestibüler schwannom) nedeniyle işitme sinirleri zarar görmüş bireyler.
Ağır Kafa Travmaları: Kaza veya darbe sonucu işitme sinirinin tamamen koptuğu durumlar.
Ameliyat kararı verilmeden önce çocuğun beyin sapı implantı için en doğru aday olup olmadığını doğrulamak amacıyla çok titiz bir klinik hazırlık dönemi yürütülür.
Radyolojik Görüntüleme (Olmazsa Olmaz): Çocuğun iç kulak kemik yapısını incelemek için yüksek çözünürlüklü Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve işitme siniri yollarını, beyin sapı anatomisini net olarak görmek için yüksek çözünürlüklü Manyetik Rezonans (MR) görüntülemeleri tamamlanır.
Klinik Değerlendirme Kurulu Belgeleri: SGK ameliyat ödemesinin yasal olarak başlatılabilmesi için hastanede şu raporlar hazırlanmalıdır:
Üç Kulak Burun Boğaz (KBB) uzman hekimi imzalı sağlık kurulu raporu,
Uzman odyolog tarafından yapılan detaylı odyolojik ve elektrofizyolojik değerlendirme,
Dil ve konuşma terapisti ya da çocuk psikoloğu tarafından hazırlanmış gelişimsel ve bilişsel değerlendirme raporu.
Beyin sapı implantasyonu, koklear implant ameliyatına kıyasla çok daha yüksek cerrahi hassasiyet, deneyim ve multidisipliner bir ekip çalışması gerektirir.
Ortak Bir Sanat Eseri: Ameliyatın başarısındaki en önemli faktör, KBB cerrahı ile Beyin ve Sinir Cerrahının (Nöroşirürji) operasyonu birlikte gerçekleştirmesidir. Ameliyatta dördüncü ventrikülün içindeki hassas işitme çekirdeklerinin milimetrik olarak bulunması ve yüz felcini önlemek için yüz sinirlerinin (fasiyal sinir) korunması bu iki uzman branşın ortak koordinasyonuyla sağlanır.
İntraoperatif EABR Testi: Cihazın elektrot paleti beyin sapına yerleştirilirken, odyologlar ameliyat esnasında EABR (Elektrikle Uyarılmış İşitsel Beyin Sapı Yanıtları) testi yaparak elektrodun doğru çekirdek üzerine yerleştiğini ve beyne ses sinyali gittiğini cerrahlara anlık olarak raporlar.
Türkiye Sınırlı ve Başarılı Merkezlere Sahiptir: Bu ameliyat yüksek risk ve tecrübe barındırdığından Türkiye'de yalnızca belirli referans merkezlerinde başarıyla uygulanmaktadır:
Hacettepe Üniversitesi Hastanesinde yıllarca başarı ile uygulanan Beyin Sapı Ameliyatı son yıllarda Gazi Üniversitesi Hastanesinde de başarı ile yapılmaktadır.
Bu hastaneler dışında Ankara Üniversite İbni Sina Hastanesi, İstanbul Samatya Eğitim ve Araştırma Hastanesinde dönem dönem bu ameliyatlar yapılmaktadır.
Ülkemiz, dünyada beyin sapı ameliyatlarını referans kliniklerde başarılı şekilde gerçekleştiren lider ülkeler arasındadır.
Hastane Yatış Süresi: Koklear implant ameliyatlarında hastalar genellikle 1 günde taburcu edilirken, beyin sapı ameliyatlarında (operasyonun kafa tabanı cerrahisi olması nedeniyle) ortalama yatış süresi 1 haftadır. Çocuk bu süreçte beyin cerrahisi ve KBB servislerinde yakın gözlem altında tutulur.
İlk Ses Günü (Aktivasyon): Ameliyat bölgesinin tamamen iyileşmesi için yaklaşık 4 hafta beklenir. Ardından implant merkezinde o büyük gün gelir. İlk ses günü, beyin sapına doğrudan elektriksel uyarı gönderildiği için çok daha sakin ve kontrollü yönetilmelidir. İlk açılışta sese verilen yanıtları ölçen odyologlar, ses seviyelerini çok düşük seviyelerden başlatarak beynin bu yeni uyaranı güvenle kabul etmesini sağlar.
Beyin sapı implantı kullanan çocuklarımız için rehabilitasyon süreci, biyonik kulaklı çocuklara oranla çok daha fazla sabır, emek ve zaman gerektirir.
Fonksiyonların Kazanım Süreci: Sinyaller doğrudan beyin sapındaki üst merkezlerden uyarıldığı için seslerin anlamlandırılması, ayırt edilmesi ve lokalizasyonu (yön tayini) koklear implanta göre daha yavaş gelişebilir. Ancak endişelenmeyin; erken yaşta (özellikle dil gelişiminin kritik dönemi olan ilk 3 yaşta) ameliyat olan ve yoğun eğitim alan çocuklarımızda sonuçlar inanılmaz derecede yüz güldürücüdür.
İşitsel-Sözel Terapi (AVT) Hayati Önemdedir: Çocuğun sadece çevresel sesleri duymakla kalmayıp akıcı bir konuşma diline ulaşabilmesi için uzman bir özel eğitimci eşliğinde İşitsel-Sözel Terapi (AVT) alması şarttır.
Ebeveynlerin Sorumluluğu: Devletimizin RAM raporuyla sunduğu aylık 8 saatlik ücretsiz özel eğitim desteği harika bir kılavuzdur. Ancak evde yapacağınız zengin dil etkileşimleri, masallar ve oyunlarla bu süreci saniyelerce kesintisiz sürdürmek sizin en büyük ebeveynlik görevinizdir. Sabırla ilmek ilmek işlenen her günün sonunda, evladınızın size gururla "Anne, baba" diyeceği o muhteşem anın geleceğine inancınızı asla yitirmeyin.
Derneğimiz (Biyonik-Der), kurulduğu günden bu yana beyin sapı ameliyatı bekleyen yavrularımızın hakkını savunmak için en ön safta mücadele etmektedir.
2. Beyin Sapı İmplantı Mücadelemiz: Tıpkı biyonik kulakta olduğu gibi, beyin sapı ameliyatlarında da önceleri devlet sadece tek bir kulağın ameliyatını karşılıyordu. Derneğimizin yoğun müzakereleri ve hekimlerimizin bilimsel desteği sayesinde çift taraflı (bilateral) beyin sapı ameliyatları da SGK geri ödeme kapsamına alınmıştır.
SUT Fiyat Krizi ve Çözüm Arayışlarımız: Beyin sapı implantlarında kullanılan elektrotlar çok özel üretildiği için maliyetleri oldukça yüksektir. Sağlık Uygulama Tebliği'nde (SUT) KB1035 kodu ile tanımlanan beyin sapı implantı devlet ödeme tutarı , ithal olan bu cihazların döviz kuruna bağlı maliyetlerini karşılamakta yetersiz kalmıştır. Bu nedenle firmalar hastanelere cihaz vermeyi durdurmuş ve geçmişte ülkemizde ameliyat bekleyen çocuk sayısı bir anda 40'a yükselerek büyük bir mağduriyet yaratmıştır.
Birlikte Başardık, Yine Başaracağız: Dernek olarak meclis kürsülerinde basın açıklamaları yaparak, milletvekillerimizi tek tek ziyaret ederek ve Twitter kampanyaları başlatarak sesimizi en üst makamlara ulaştırdık. Bu haklı çabalarımız sonucında ameliyatların yeniden başlamasını sağladık.
İşitme kaybı tanısı aldıktan sonra, devlet hastanelerinden ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu) ve ardından Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlardan RAM (Rehberlik ve Araştırma Merkezi) raporu çıkarmanız zorunludur.
Bu raporlar sizin altın biletinizdir. Çocuğunuzun özel eğitim merkezlerinde alacağı ücretsiz konuşma ve dil eğitimlerinin kapısını bu raporlar açar. Ayrıca 1-4 yaş arası çocuklarda veya menenjit gibi özel durumlarda çift taraflı (bilateral) biyonik kulak ameliyatları SGK tarafından ücretsiz karşılanmaktadır. Haklarınızı bilirseniz, ekonomik ve eğitsel olarak çok daha güçlü bir yol haritası çizebilirsiniz.
ADIM ADIM ÇÖZGER RAPORU VE YASAL
HAKLAR AİLE KILAVUZU
Biyonik Kahramanların Yasal Kimliği ve Hak Arama Kalkanı
Biyonik Kulaklı Çocuklar Derneği Yayını
Sevgili Anne ve Babalar,
evladınıza işitme kaybı teşhisi konulduğu andan itibaren karşınıza çıkacak en
önemli tıbbi ve yasal belge ÇÖZGER'dir. Bu kılavuz, ÇÖZGER raporunu nasıl
sorunsuz alacağınızı, yasal haklarınızı nasıl sonuna kadar savunacağınızı ve
bürokrasi labirentini nasıl hızla aşacağınızı göstermek için derneğimiz
tarafından hazırlanmıştır.
İÇİNDEKİLER
1. ÇÖZGER NEDİR VE NEDEN HAYATİDİR?
ÇÖZGER (Çocuklar İçin Özel
Gereksinim Raporu), 20 Şubat 2019 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan
yönetmelikle yürürlüğe giren ve 18 yaş altındaki özel gereksinimli çocuklar
için eski 'Engelli Sağlık Kurulu Raporu' yerine geçen resmi tıbbi belgedir.
ÇÖZGER, çocuklarımızı yüzdelerle (örneğin %40 engelli gibi) etiketlemek yerine,
onların gereksinim düzeylerini tanımlamayı esas alır. Bu rapor, çocuğunuzun tüm
tıbbi, eğitsel ve sosyal haklarının yasal kimliği niteliğindedir.
2. ÇÖZGER ÖZEL GEREKSİNİM SEVİYELERİ VE ANLAMLARI
ÇÖZGER sisteminde engellilik
yüzdesi bulunmaz. Bunun yerine, hekim heyeti tarafından çocuğun durumuna göre
belirlenen 7 farklı özel gereksinim düzeyi yer alır. İşitme kayıplı ve koklear
implant adayı/kullanıcısı çocuklarımız için genellikle 'Çok İleri Düzeyde Özel
Gereksinim' veya 'Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)' seviyeleri belirlenir.
Özel Gereksinim
Seviyesi | Eski Yüzde
Karşılığı | Sağladığı Temel
Avantajlar |
Özel
Gereksinimi Vardır (ÖGV) | %20-39 | Eğitim ve
bazı sosyal yardımlar. |
Hafif Düzeyde
Özel Gereksinim | %40-49 | Engelli
kimlik kartı, toplu taşıma indirimi. |
Orta Düzeyde
Özel Gereksinim | %50-59 | Gelir vergisi
indirimleri, sosyal yardımlar. |
Belirgin Özel
Gereksinim | %60-69 | Ücretsiz
taşıma ve okul destekleri. |
İleri Düzeyde
Özel Gereksinim | %70-79 | Engelli
aylığı, evde bakım başvurusu. |
Çok İleri
Düzeyde Özel Gereksinim | %80-89 | Evde bakım
maaşı, tüm sosyal destekler. |
Özel Koşul
Gereksinimi Vardır (ÖKGV) | %90-100 | ÖTV
muafiyetli sıfır araç alımı, anneye erken emeklilik. |
KOKLEAR İMPLANT VE ÖKGV KRİTİK
UYARISI: Çift taraflı
biyonik kulak ameliyatı geçirmiş veya her iki kulağında çok ileri derecede
işitme kaybı olan çocuklarımızın ÇÖZGER kurulunda yasal hak kaybı yaşamaması
için raporda 'Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)' düzeyinin
işaretlendiğinden emin olunmalıdır. Bu ibare ÖTV'siz araç alımının tek
şartıdır. |
3. ADIM ADIM ÇÖZGER BAŞVURU VE ALIM SÜRECİ
1. MHRS veya ALO 182 üzerinden
ÇÖZGER vermeye yetkili en yakın tam teşekküllü devlet/üniversite hastanesinden
randevu alın.
2. Randevu günü KBB hekimi
muayenesi, BERA (ABR) işitme testi sonuçları ve odyometri raporlarını hekim
kuruluna sunun.
3. Çocuğun psikiyatri, çocuk
sağlığı, göz ve KBB muayenelerini tamamlayarak sağlık kurulu heyetinin
karşısına çıkın.
4. Kurul değerlendirmesini
tamamladıktan sonra imza süreci başlar. Rapor onaylandığında e-Devlet ve
e-Nabız sistemine otomatik düşer.
5. Sistemden dijital barkodlu
çıktısını alarak tüm resmi kurumlarda (RAM, Vergi Dairesi, Aile Bakanlığı)
doğrudan kullanmaya başlayın.
4. ÇÖZGER İLE KAZANILAN TEMEL YASAL HAKLARIMIZ
·
ÖTV Muafiyetli Araç Alımı: Raporda ÖKGV ibaresi yer alan
çocuklar adına yurt içinden 5 yılda bir sıfır araç alımında Özel Tüketim Vergisi
(ÖTV) tamamen sıfırlanır.
·
Evde Bakım Maaşı: Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
gelir kriterlerini karşılayan ve en az 'İleri Düzeyde' raporu olan çocukların
bakımını üstlenen ebeveyne aylık düzenli maaş bağlanır.
·
Çalışan Anneye Erken Emeklilik: ÖKGV veya Çok İleri Düzeyde özel
gereksinimli çocuğu olan çalışan annelerin prim gün sayılarına %25 eklenir ve
emeklilik yaş sınırı düşürülür.
·
Engelli Yakını Aylığı: 18 yaşından küçük özel
gereksinimli çocuğun bakımını üstlenen ve sosyal güvencesi bulunmayan ebeveyne
devlet tarafından aylık maddi yardım sağlanır.
·
Ücretsiz Özel Eğitim Desteği: ÇÖZGER raporu ile doğrudan RAM'a
başvurarak özel rehabilitasyon merkezlerinde ayda 12 seans ücretsiz
bireysel/grup eğitimi hakkı kazanılır.
·
Su, Elektrik ve Doğalgaz
İndirimleri: Belediye ve dağıtım şirketlerine ÇÖZGER raporuyla başvurularak
elektrik faturalarında indirim, su faturalarında ise %50'ye varan muafiyet
hakkı elde edilir.
·
Gelir Vergisi İndirimi: Bakmakla yükümlü olduğu özel
gereksinimli çocuğu olan memur veya işçi ebeveynlerin maaş bordrolarında engel
derecesine göre gelir vergisi indirimi uygulanır.
5. RAPOR KARARLARINA İTİRAZ VE HAKEM HASTANE SÜRECİ
Hastaneden çıkan ÇÖZGER raporunda
çocuğunuzun işitme kaybına uygun olmayan, düşük bir gereksinim seviyesi
(örneğin ÖKGV verilmesi gerekirken Hafif Düzey verilmesi gibi) çıktıysa bu
karara yasal itiraz hakkınız mevcuttur. Raporun e-Devlet sistemine düşmesinden
itibaren en geç 30 gün içinde İl Sağlık Müdürlüğü'ne yazılı dilekçe ile
başvurarak rapora itiraz etmelisiniz. İl Sağlık Müdürlüğü sizi farklı bir
yetkili hastaneye (hakem hastane) sevk eder. Hakem hastanenin vereceği karar
nihai ve kesindir.
DİLEKÇE ŞABLONU : ÇÖZGER RAPORU DERECESİNE / ÖKGV EKSİKLİĞİNE İTİRAZ BAŞVURUSU
ℹ️ DİLEKÇE
HAKKINDA BİLGİ |
[İL ADI] İL
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE
Velisi bulunduğum, [T.C. Kimlik Numarası]
kimlik numaralı çocuğum [Çocuğun Adı Soyadı] adına [Hastane Adı] tarafından
düzenlenen [Gün.Ay.Yıl] tarihli ve [Rapor Numarası] sayılı ÇÖZGER (Çocuklar
İçin Özel Gereksinim Raporu) [Gün.Ay.Yıl] tarihinde tarafıma tebliğ
edilmiştir/e-Devlet sistemine düşmüştür.
Söz konusu raporda çocuğumun özel gereksinim düzeyi
[Raporda Yazılan Mevcut Seviye - Örn: Hafif Düzeyde Özel Gereksinim] olarak
belirlenmiştir. Ancak çocuğum klinik olarak her iki kulağında çok ileri
derecede sensörinöral işitme kaybına sahip olup, tıbbi cihazlandırma sınırında
biyonik kulak (koklear implant) kullanmaktadır. Akustik uyarımı doğrudan
alamayan ve nöroprotez desteğiyle sesleri işleyen çocuğumun mevcut durumu ve
dil-konuşma geriliği raporda göz ardı edilmiştir.
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi
Hakkında Yönetmelik ve ekli kılavuzlar uyarınca, çok ileri derecede çift
taraflı işitme kaybı olan ve implant kullanan çocukların gereksinim düzeyinin
en üst sınır olan 'Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)' olarak belirlenmesi
gerekmektedir. Raporda bu ibarenin yer almaması çocuğumun ÖTV muafiyeti, eğitim
destekleri ve sosyal yardımlardan mahrum kalmasına ve yasal hak kayıpları
yaşamasına sebep olmaktadır.
Açıkladığım bu tıbbi ve yasal gerekçeler
doğrultusunda, [Hastane Adı] tarafından düzenlenen ÇÖZGER raporuna yasal süresi
içinde itiraz ediyor; çocuğumun durumunun yeniden değerlendirilmesi amacıyla
bağımsız bir Hakem Hastaneye sevk edilerek raporun 'ÖKGV' düzeyine
yükseltilmesi hususunda gereğini saygılarımla arz ederim.
[Gün.Ay.Yıl]
VELİ ADI SOYADI
(İmza)
ADRES:
[Açık Adresiniz Yazılacak]
TEL:
[Telefon Numaranız]
EKLER:
1- İtiraz edilen ÇÖZGER Raporu fotokopisi.
2- Çocuğa ait BERA (ABR) ve odyolojik test sonuçları fotokopileri.
3- Veli Kimlik Fotokopisi.
ADIM ADIM RAM RAPORU VE ÖZEL EĞİTİM
HAKLARI
İşitme Kayıplı Çocuklar ve Aileleri İçin
Kapsamlı Başvuru, Yasal Haklar ve Bürokratik Mücadele Kılavuzu
1. RAM Nedir ve Neden Hayati Önemdedir?
Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM), Milli
Eğitim Bakanlığı (MEB) Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
bünyesinde faaliyet gösteren resmi bir devlet kurumudur. Her ilde ve hemen
hemen her ilçede en az bir tane RAM bulunmaktadır. Bu merkezler; bölgelerindeki
okullarda rehberlik, psikolojik danışmanlık ve özel eğitim hizmetlerinin
planlanması, koordine edilmesi ve yürütülmesi amacıyla kurulmuşlardır.
İşitme engelli veya biyonik kulaklı
çocuklarımız için RAM, adeta eğitim hayatının kapısını açan altın bir bilettir.
Çocuğun işitsel ve dilsel gelişiminin aksamaması, konuşmayı akranları gibi
akıcı bir şekilde öğrenebilmesi için haftalık nitelikli özel eğitime
(İşitsel-Sözel Terapi) ihtiyacı vardır. RAM bünyesindeki Özel Eğitim
Değerlendirme Kurulu, çocuğun bu ihtiyacını eğitsel olarak tescil ederek ücretsiz özel eğitim ve rehabilitasyon
desteğinin kapısını yasal olarak açan tek resmi makamdır.
Sessizliği Kırma İpucu |
2. ÇÖZGER ve RAM Raporları Arasındaki Fark
Nedir?
Yeni tanı alan ailelerimizin en sık düştüğü
hatalardan biri, hastaneden aldıkları heyet raporunun (ÇÖZGER) tek başına tüm
eğitim ve sosyal haklar için yeterli olduğunu düşünmeleridir. Bu iki rapor
sürecin iki farklı aşamasıdır ve birbirini tamamlar:
Karşılaştırma Kriteri | ÇÖZGER Raporu (Tıbbi) | RAM Raporu (Eğitsel) |
Nereden Alınır? | Sağlık Bakanlığı
onaylı yetkili devlet veya üniversite hastanelerinin çocuk kurullarından
(heyet) alınır. | Milli Eğitim
Bakanlığı'na bağlı ilçenizdeki Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nden alınır. |
Temel Amacı
Nedir? | Çocuğun işitme
kaybı derecesini, tıbbi tanısını ve vücut/özel gereksinim düzeyini (tıbbi
olarak) tescil eder. | Çocuğun okul
ortamındaki kaynaştırma durumunu ve rehabilitasyon merkezinden alacağı
ücretsiz ders saatlerini (eğitsel olarak) belirler. |
Özetle: Hastaneden alınan ÇÖZGER 'Çocuğun
işitme yetersizliği ve özel gereksinimi var' der. RAM Raporu ise 'Bu çocuk için
haftada şu kadar saat dil-konuşma terapisi verilmeli ve okulda kaynaştırma
eğitimi almalıdır' der. ÇÖZGER olmadan RAM'dan randevu alınamaz.
3. Adım Adım RAM Başvuru ve Değerlendirme
Süreci
Çocuğunuzun eğitiminde tek bir ayı bile
kaybetmemek adına, resmi süreci şu adımlarla sırasıyla takip etmeniz hayati
derecede önemlidir:
Adım 1: Hastaneden ÇÖZGER Alın
Adım 2: Raporu e-Devlet'ten Kontrol Edin
Adım 3: RAMDEVU Sisteminden Randevu Alın
Adım 4: Değerlendirme Gününe Hazırlanın
Adım 5: Raporu Teslim Alın ve Rehabilitasyona Başlayın
4. Başvuru ve Yenilemede İstenen Belgelerin
Tam Listesi
İlk Kez Başvuracak Aileler İçin Evrak
Çantası:
• Hastaneden alınan güncel
ÇÖZGER (heyet raporu) aslı veya e-Rapor çıktısı.
• Çocuğun ve
velinin/vasinin nüfus cüzdanı fotokopileri.
• Çocuğa ait son 6 ayda
çekilmiş 4 adet vesikalık fotoğraf.
• Veli tarafından RAM'da
doldurulacak yazılı başvuru dilekçesi.
• Okula kayıtlı öğrenciler
için okul tarafından kapalı zarfta doldurulan 'Eğitsel Değerlendirme İsteği
Formu'.
• Eğer mahkemece vasi
tayini yapılmışsa; vasi kararı mahkeme evrakı, vasi belgesi ve nüfus kayıt
örneği.
Yenileme (Rapor Süresi Dolarken) Başvuruları
İçin Evrak Çantası:
• Geçerlilik süresi devam
ediyorsa eski ÇÖZGER, süresi dolduysa yenilenmiş yeni ÇÖZGER raporu.
• Devam edilen Özel Eğitim
ve Rehabilitasyon merkezi tarafından doldurulan 'Bireysel Gelişim Raporu' ve
aylık performans kayıt tabloları.
• Çocuğun güncel
fotoğrafları, kimlik belgeleri ve ikametgah çıktısı.
• Okul çağındaki
kaynaştırma öğrencileri için sınıf öğretmeni tarafından doldurulan 'Bireysel
Gelişim Raporu'.
5. Eğitim Saatleri, Geçerlilik ve Kurum
Değiştirme Sınırları
Devletimizin her özel gereksinimli birey
için tanımladığı yasal eğitim bütçesi ve resmi süre sınırları Sağlık Uygulama
Tebliği ve MEB yönetmelikleriyle çizilmiştir:
•
Ücretsiz Eğitim Süresi: RAM Özel Eğitim
Değerlendirme Kurulu kararına göre, ayda en fazla 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimi olmak üzere toplam 12
seansa kadar eğitim ücreti devlet (Hazine ve Maliye Bakanlığı) tarafından
doğrudan rehabilitasyon merkezine ödenir. Veli ek ücret ödemez.
•
Rapor Geçerlilik Süresi: RAM raporları standart
olarak 1 yıl süreyle geçerli olacak
şekilde düzenlenir. Çocuğun durumuna göre nadiren 6 aylık veya 2 yıllık
raporlar da tanzim edilebilir. Sürenin dolmasına en az 45 gün kala RAMDEVU üzerinden yenileme randevusu alınmalıdır.
•
Kurum Değiştirme Sınırı: Rapor süresi (1 yıl)
içerisinde ailelerin en fazla 2 kez
keyfi kurum değiştirme hakkı mevcuttur. Ancak aile başka bir ile/ilçeye
resmi olarak taşınırsa (ikametgah değişimi belgelenirse) RAM'a başvurarak 3.
kez kurum değiştirme hakkını yasal olarak kullanabilir.
Hayati Devamsızlık Uyarısı |
6. Adrese Dayalı Olmayan Okul Kayıt ve Nakil
Hakkı
MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim
Kurumları Yönetmeliği (Madde 11) kapsamında en büyük yasal koruma kalkanınız
şudur:
"Rehberlik
ve Araştırma Merkezi (RAM) raporu ile yönlendirilmesi yapılan özel eğitime
ihtiyacı olan çocuklar, durumlarını belgelendirmeleri şartıyla ulusal adres
veri tabanındaki adreslerine bakılmaksızın istedikleri okula nakilleri
yapılır."
Bu madde gereğince, evinizin adrese dayalı
sistemde çıktığı okulun kalabalık olması, fiziki imkanlarının veya gürültü
yalıtımının kötü olması durumunda, çocuğunuzu sınıf mevcutları daha az olan,
Destek Eğitim Odası olan istediğiniz başka bir devlet okuluna kaydettirme ve nakil
yaptırma hakkınız mevcuttur. Bu hakta herhangi bir kontenjan engeli
uygulanamaz.
Asılsız '1 Aylık İzleme' Baskısına Karşı Hak
Arama Süreci:
Bazı okul müdürleri veya RAM yetkilileri
mevzuatı yanlış yorumlayarak ailelere; "Çocuğun
önce adres okulunda 1 ay kalması, sınıf öğretmeninin onu izleyip form
doldurması, sonra nakil olabileceği" gibi yasal dayanağı olmayan
beyanlarda bulunur. Bu pedagojik olarak büyük bir hatadır; çocuk 1 ay boyunca
geçici okuluna alışıp arkadaş edindikten sonra asıl okuluna geçtiğinde uyum
krizleri ve derin bir dışlanmışlık yaşar. Okul ilk kayıttaki nakilleri
bekletmeden yapmak zorundadır.
Hakkınızı
Savunmak İçin Yapılacaklar:
1. Sözlü reddi asla kabul etmeyin. Okul idaresine durumunuzu ve mevzuat
hakkınızı belirten resmi yazılı bir dilekçe verin; evrak kayıt numarasını
mutlaka alın.
2. Yazılı reddetmelerini talep edin. Dilekçeye yazılı ret cevabı veremedikleri
için yasal sorumluluktan çekinip kaydı/nakli yapacaklardır.
3. Sorun devam ederse İlçe Milli Eğitim Özel Eğitim Şubesi'ne, CİMER'e ve Kamu
Denetçiliği Kurumu'na (KDK) 'eğitim hakkının engellenmesi ve ayrımcılık'
gerekçesiyle şikayette bulunun.
7. Destek Eğitim Odası ve BEP
(Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı)
Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lisede
tam zamanlı kaynaştırma yoluyla eğitim alan her çocuğumuz için okul bünyesinde
bir BEP Geliştirme Birimi kurulması
yasal bir zorunluluktur. Veli olarak siz de bu kurulun asli bir üyesisiniz.
•
BEP ve Sınav Uyarlaması: Çocuğunuzun ders
yazılıları ve sınavları genel sınıfın müfredatına göre değil, ona özel
hazırlanan BEP hedeflerine ve bireysel öğrenme hızına göre uyarlanmış özel
sorulardan yapılmalıdır.
•
Destek Eğitim Odası Hakkı: Öğrencilerimiz, okul
saatleri içerisinde zorlandıkları akademik derslerden (Türkçe, Matematik vb.)
özel eğitim öğretmenleriyle birebir çalışabilmek için Destek Eğitim Odası
hakkına sahiptir. Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (Madde 28) gereğince,
çocuğun haftalık destek ders saati, toplam
haftalık ders saatinin %40'ını (Örn: Haftalık 30 saat dersin 12 saatine
kadar) geçmeyecek şekilde planlanır. Okul idaresi öğretmen ve sınıf yokluğu
gibi bahanelerle bu odayı açmaktan kaçınamaz.
8. Merkezi Sınavlarda (LGS, YKS, EKPSS)
Sağlanan Haklar
Ortaöğretim ve yükseköğretime geçiş
sınavlarında işitme engelli öğrencilerimiz için ÖSYM ve MEB kılavuzlarında çok
güçlü tedbir hizmetleri tanımlanmıştır:
• Sınav Süresince Cihaz
Kullanımı: Öğrencilerimiz sınav salonlarına işitme cihazları veya koklear
implant ses işlemcileriyle girebilirler.
• Ek Süre Hakkı:
Sınavlarda işitme engelli adaylara engel durumlarına ve anlama hızlarına göre
20 ila 30 dakika arasında değişen ek süre tanımlanır.
• Tek Kişilik Salon:
Akustik konfor ve dikkatin dağılmaması adına adayın tek kişilik özel sınav
salonlarında sınava girmesi sağlanır.
• Okuyucu ve Kodlayıcı
(İşaretleyici) Desteği: İhtiyaç duyulması halinde sınav yönergelerinin okunması
ve cevap kağıdına kodlama yapılması için adaya yardımcı gözetmen atanır.
• Yabancı Dil Muafiyeti:
Ailelerin RAM üzerinden sınav öncesinde başvurması şartıyla, öğrenciler yabancı
dil dinleme/muafiyet sınav bölümlerinden yasal olarak muaf tutulabilirler.
Sınav
Tedbirleri İçin Başvuru Adımları:
Sınav başvurularından önce okul idareniz aracılığıyla 'Sınav Tedbir Hizmetleri
Bildirim Formu'nu doldurarak bağlı bulunduğunuz RAM'a müracaat edin. RAM, bu
tedbir kararlarını MEBBİS-RAM modülüne elektronik olarak girmekle yükümlüdür.
ÖSYM sınavları için ayrıca e-Devlet (ÖSYM AİS) üzerinden 'Evrak Referans Numarası'
alarak ÇÖZGER raporunuzu ve engel bilgi formunu sınav kılavuzunda belirtilen
adrese posta yoluyla göndermelisiniz.
9. RAM Rapor Değerlendirme Kararlarına İtiraz
Süreci
RAM Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu'nun
çocuğunuz hakkında verdiği yönlendirme veya eğitim saat kararlarına karşı çıkma
ve yasal olarak itiraz etme hakkınız her zaman saklıdır:
•
Veli İtiraz Süresi: Veli, RAM raporu kararının
kendisine resmi olarak tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 (altmış) gün içinde karara yazılı olarak itiraz edebilir. İtiraz
başvurusu doğrudan İl veya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü bünyesinde kurulan Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu'na
dilekçe verilerek gerçekleştirilir.
•
Okul İtiraz Süresi: Yerleştirme kararı verilen okul
yönetimi (BEP birimi), kaynaştırma öğrencisinin okula kayıt tarihinden itibaren
en az 70 (yetmiş) iş günlük izleme
ve değerlendirme süreci sonunda, eğer karar çocuğun eğitsel durumuna uygun
değilse yeniden değerlendirilmesi talebiyle kurula itirazda bulunabilir.
•
Karar Bağlama Süresi: Özel Eğitim Hizmetleri
Kurulu, veli veya okul tarafından yapılan itirazları dosyalarıyla birlikte
inceleyerek en geç 30 (otuz) gün içinde
kesin karara bağlamak zorundadır. Alınan karar yazılı olarak veliye, okula ve
ilgili RAM'a bildirilir.
10. RAM Sürecinde Ailelerin Sıkça Sorduğu
Sorular (SSS)
Soru: RAM raporunu tamamen iptal ettirmek mümkün müdür?
Cevap: RAM raporları teknik olarak 'iptal'
edilmez. RAM raporuna sadece itiraz edilebilir veya süresi (1 yıl) dolduğunda
yeni randevu alınıp rapor yenilenmezse geçerliliğini otomatik olarak yitirir ve
sistemden pasif duruma düşer.
Soru: Okul müdürü engelli öğrencimizden kayıt parası veya
zorunlu bağış isteyebilir mi?
Cevap: KESİNLİKLE HAYIR! Devlet okullarında
kaynaştırma veya özel gereksinimli hiçbir öğrenciden 'kayıt parası', 'özel
eğitim sınıfı katkı bedeli' veya 'zorunlu bağış' adı altında ekstra ücret talep
edilemez. Bu açıkça anayasal eşitlik ilkesinin ve kanunun ihlalidir, suç teşkil
eder.
Soru: Çocuğumun okul öncesi (anasınıfı) eğitim süresini 1
yıl uzatabilir miyim? (Yaş Erteleme)
Cevap: Evet, uzatabilirsiniz. Normal
şartlarda 78 ay ve üzeri için yaş erteleme hakkı kapalı olsa da, işitme
engelli/biyonik kulaklı çocuklarımız için Çocuk Psikiyatrisi'nden alacağınız '1
yıl okul öncesi eğitime devamı uygundur' içerikli sağlık kurulu raporu ve RAM
Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu kararıyla anasınıfı tekrarı yaptırmak yasal
olarak mümkündür.
Sessizliğe
ses, geleceğe umut olmak için her zaman yanınızdayız!
"Eyvah Çocuğum 18 Yaşına Bastı! ÇÖZGER’den ESKR’ye Geçişte Hak Kaybı Yaşamayın"
💡 Kritik Zamanlama Tavsiyesi: Hak kaybı ve maaş kesintisi yaşamamak adına, birey 18 yaşını doldurmadan yaklaşık 2-3 ay önce yetkili bir devlet, şehir veya üniversite hastanesinden ESKR randevusu alınmalıdır.
| Karşılaştırma Alanı | ÇÖZGER (0 - 18 Yaş) | ESKR (18 Yaş ve Üzeri) |
| Kullanılan Ölçüt | Gereksinim Düzeyleri (Örn: ÖKGV, BÖGV) | Yüzdelik Engel Oranı (Örn: %40, %52, %90) |
| Ağır Engellilik Tanımı | Çok İleri Düzey / Belirgin / ÖKGV | Tam Bağımlı Engelli Birey |
| Hafif / Orta Durumlar | Hafif Düzey / Belirgin Düzey | Kısmi Bağımlı / Bağımsız |
| Temel Yönlendirme | RAM, Destek Eğitimi ve Gelişimsel Takip | İstihdam (EKPSS), Vergi İndirimi, Emeklilik ve Bakım |
EBEVEYN RESMİ BAŞVURU VE YASAL HAK DİLEKÇELERİ ŞABLON REHBERİ
⚠️ ÖNEMLİ
KULLANIM REHBERİ |
DİLEKÇE ŞABLONU : OKULA BAŞLAMA
YAŞI ERTELEME (ANASINIFI TEKRARI) BAŞVURUSU
ℹ️ DİLEKÇE
HAKKINDA BİLGİ |
[OKULUN ADI]
İLKOKULU MÜDÜRLÜĞÜNE
[İlçe Adı] / [İl Adı]
Velisi bulunduğum, okulunuzun [e-Okul otomatik
kayıt veya anasınıfı] öğrencisi olan [T.C. Kimlik Numarası] kimlik numaralı
[Çocuğun Adı Soyadı]'nın doğum tarihi [Gün.Ay.Yıl]'dır. Çocuğum her iki
kulağında çok ileri derecede işitme kaybı tanısıyla çift taraflı biyonik kulak
(koklear implant) kullanmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri
Yönetmeliği'nin 29. Maddesi uyarınca; özel eğitim ihtiyacı olan çocukların okul
öncesi eğitim süreleri gelişimsel özellikleri dikkate alınarak velisinin de
yazılı onayı ile bir yıl daha uzatılabilmektedir. Çocuğumun alıcı ve ifade
edici dil gelişimi, işitsel işlemleme becerileri ve sosyal-duygusal
hazırbulunuşluk düzeyi henüz ilkokul 1. sınıf akademik programını takip
edebilecek düzeyde değildir.
Dilekçem ekinde sunduğum [Hastane Adı]
tarafından düzenlenen [Gün.Ay.Yıl] tarihli ve [Rapor Numarası] sayılı Üç Hekim
İmzalı Çocuk Psikiyatrisi Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu'nda da çocuğumun
ilkokul 1. sınıfa başlamasının uygun olmadığı, 1 yıl süreyle okul öncesi
eğitimine devam etmesinin gelişimsel açıdan elzem olduğu açıkça belirtilmiştir.
Bu doğrultuda, anayasal eğitim hakkının
korunması ve pedagojik gelişiminin sekteye uğramaması adına, çocuğumun ilkokul
1. sınıf kaydının 1 yıl ertelenerek okulunuz bünyesindeki okul öncesi eğitime
(anasınıfına) kaydının/tekrarının yapılması hususunda gereğini bilgilerinize
arz ederim.
[Gün.Ay.Yıl]
VELİ ADI SOYADI
(İmza)
ADRES:
[Açık Adresiniz Yazılacak]
TEL:
[Telefon Numaranız]
EKLER:
1- Üç Hekim İmzalı Çocuk Psikiyatrisi Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu
fotokopisi.
2- ÇÖZGER Raporu fotokopisi.
3- RAM Özel Eğitim Raporu fotokopisi.
4- Veli Kimlik Fotokopisi.
DİLEKÇE ŞABLONU : ADRES DIŞI EN
UYGUN OKULA KAYIT / NAKİL TALEBİ
ℹ️ DİLEKÇE
HAKKINDA BİLGİ |
[İLÇE ADI] İLÇE
MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ
Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu Başkanlığına
Velisi bulunduğum, [T.C. Kimlik Numarası]
kimlik numaralı [Çocuğun Adı Soyadı], çift taraflı biyonik kulak (koklear
implant) kullanıcısı olan özel gereksinimli bir öğrencidir. Çocuğum adına
düzenlenmiş olan ÇÖZGER raporu (ÖKGV seviyesinde) ve RAM Özel Eğitim
Değerlendirme Kurulu Raporu (Tam Zamanlı Kaynaştırma kararı) ekte sunulmuştur.
e-Okul adrese dayalı kayıt sistemi sonucunda
çocuğumun kaydı ikametgahımıza en yakın olan [Adrese Çıkan Okulun Adı]
İlkokulu'na düşmüştür.
Milli Eğitim Bakanlığının ( 28.07.2026 Tarih ve
33323 Sayılı Resmi Gazatede yayımlanan Milli Eğitim Balanmlığı Okul Öncesi Eğitim
ve İlköğretim kurumları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
6’incı maddesinin 4’üncü fıkrası gereği “özel eğitime ihtiyacı olan
çocuklar, yerleşim yeri adresine uyumlu okula kaydedilir ve akabinde bu
çocukların durumlarının belgelendirilmesi şartıyla ulusal adres veri
tabanındaki adreslerine bakılmaksızın istedikleri okula nakli yapılır. ” hükmü
gereği çocuğumun işitsel rehabilitasyonunun ve eğitiminin sağlıklı
sürdürülebilmesi için [Nakil Gitmek İstediğiniz Okulun Adı]
İlkokulu'na/Anasınıfı'na kaydının/naklinin kurul kararıyla yapılması hususunda
gereğini saygılarımla arz ederim.
[Gün.Ay.Yıl]
VELİ ADI SOYADI
(İmza)
ADRES:
[Açık Adresiniz Yazılacak]
TEL:
[Telefon Numaranız]
EKLER:
1- ÇÖZGER Raporu fotokopisi.
2- RAM Özel Eğitim Raporu fotokopisi.
3- Veli Kimlik Fotokopisi.
Engellilik Derecesi (Çalışma Gücü Kaybı) | ÇÖZGER Karşılığı (18 Yaş Altı) | Aylık Matrah İndirimi | Maaşa Yansıyacak Aylık Net Kazanç (Avantaj) | Yıllık Net Vergi Avantajı |
|---|---|---|---|---|
1. Derece Engelli (En az %80 kayıp) | Belirgin Düzeyde ÖGV / ÖKGV | 12.000 TL | 🎯 1.800 TL | 21.600 TL |
2. Derece Engelli (En az %60 kayıp) | İleri / Çok İleri Düzeyde ÖGV | 7.000 TL | 🎯 1.050 TL | 12.600 TL |
3. Derece Engelli (En az %40 kayıp) | Hafif / Orta Düzeyde ÖGV | 3.000 TL | 🎯 450 TL | 5.400 TL |
DİLEKÇE ŞABLONU 4: ÇALIŞAN VELİ
İÇİN ENGELİLİK GELİR VERGİSİ İNDİRİMİ BAŞVURUSU
ℹ️ DİLEKÇE
HAKKINDA BİLGİ |
[İL ADI] VERGİ
DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
(Vergi Dairesi Olmayan İllerde Defterdarlık Gelir Müdürlüğüne)
Ben, [Vergi Dairesi Adı] Vergi Dairesi
Müdürlüğü'nün [Vergi Kimlik No / T.C. Kimlik No] mükellefi/çalışanıyım.
Halihazırda [İşyeri Adı ve Adresi] unvanlı iş yerinde ücretli (işçi/memur)
olarak çalışmaktayım. İş yerimden aldığım aktif olarak çalıştığımı gösterir
yazı ekte sunulmuştur.
Velisi bulunduğum, [T.C. Kimlik Numarası]
kimlik numaralı çocuğum [Çocuğun Adı Soyadı]'nın her iki kulağında çok ileri
derecede sensörinöral işitme kaybı mevcut olup, biyonik kulak (koklear implant)
kullanmaktadır. Çocuğum adına [Hastane Adı] tarafından düzenlenen ve ekte yer
alan güncel ÇÖZGER raporunda çocuğumun durumunun [Rapordaki Seviye - Örn: Özel
Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)] seviyesinde olduğu resmileşmiştir.
193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. Maddesi
uyarınca; bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını bulunan hizmet erbabının
engellilik derecesine göre gelir vergisi indiriminden yararlanma hakkı
bulunmaktadır. Çocuğumun bakımı ve SGK müstaharlık durumu benim üzerimden
sağlanmaktadır.
Bu doğrultuda, Gelir Vergisi Kanunu kapsamında
sağlanan engellilik vergi indiriminden yararlanabilmem için gerekli yasal
işlemlerin başlatılarak değerlendirme sonucunun çalıştığım yukarıda adresi
yazılı iş yerime bildirilmesi hususunda gereğini saygılarımla arz ederim.
[Gün.Ay.Yıl]
BAŞVURU SAHİBİ ADI SOYADI
(İmza)
T.C. KİMLİK NO:
[T.C. Kimlik Numaranız]
ADRES:
[Açık Adresiniz Yazılacak]
TEL:
[Telefon Numaranız]
EKLER:
1- Çocuğa ait güncel ÇÖZGER Raporunun onaylı örneği/barkodlu çıktısı.
2- Çalıştığım iş yerinden alınan kaşeli/imzalı çalışma yazısı.
3- SGK Hizmet Dökümü ve Müstaharlık Belgesi fotokopisi.
4- Kendime ve çocuğuma ait nüfus cüzdanı fotokopileri.
💡
ELEKTRONİK BAŞVURU (EVİS) HATIRLATMASI |
Adım 1 - Aile (Zamanlama ve Randevu Kontrolü):
Çocuğun implant ameliyatı olduğu tarihin üzerinden tam 1 yıl (365 gün) geçmesini bekleyin. İlk yıl devlet pil ödemesi yapmaz.
İstisna: Eğer 7 yıllık miat dolumu sebebiyle konuşma işlemcisini yeni sıfır set olarak yenilediyseniz 1 yıl beklemenize gerek yoktur; hemen randevu alabilirsiniz.
Ameliyattan sonraki ilk 2 yıl içindeyseniz randevuyu ameliyatın yapıldığı hastaneden; 2 yılı doldurduysanız ikamet ettiğiniz yerdeki herhangi bir resmi devlet, şehir veya üniversite hastanesinden KBB randevusu (MHRS / ALO 182 üzerinden) oluşturun.
Adım 2 - Hastane / KBB Uzman Hekimi (Muayene, Rapor ve Reçete):
Bu işlem için büyük heyet kuruluna gerek yoktur; tek bir KBB uzman hekimi işlemi tamamlar.
Hekim, Sağlık Bakanlığı e-Rapor sistemine tek hekim durum bildirir raporu girer ve buna bağlı MEDULA e-reçetesi yazar.
Raporda hastanın adı soyadı, T.C. kimlik numarası, MEDULA takip numarası, ICD-10 tanı kodu, kesin ameliyat tarihi ve kulak tarafı (sağ / sol) açıkça yer alır.
Mevzuata Uygun Sayı Girişi:
İşitsel İmplant Pili (A10101): Tek kulak için net 1 yıllık 360 adet, çift kulak (bilateral) için Sağ ve sol kulak için 1 yıllık 720 adet olarak sisteme kaydedilir.
Ara Kablo (A10102):
0-5 yaş aralığı için yıllık en fazla 5 adet,
5-10 yaş aralığı için en fazla 3 adet,
10 yaş ve üzeri için en fazla 2 adet yazılır (çift kulak kullanıcılarda bu adetler iki katı oranında belirtilir).
Adım 3 - Aile (Belgelerin Teslim Alınması):
Hekimden e-reçete numarasını (veya SMS ile gelen e-reçete kodunu) alın.
Hastane sekreterliğinden veya e-Devlet / e-Nabız üzerinden barkodlu tek hekim rapor çıktısını temin edin.
Adım 4 - Firma / Yetkili İşitme Merkezi (MEDULA Girişi ve Mahsuplaşma):
Rapor ve e-reçete numarası ile SGK anlaşmalı cihaz distribütörüne veya yetkili işitme merkezine gidin.
Firma yetkilisi, MEDULA Tıbbi Malzeme sistemine giriş yaparak reçete üzerindeki sarf malzeme barkodlarını eşleştirir ve SGK provizyon onayını alır.
SGK'nın bu malzemeler için belirlediği yasal katkı payı tutarı toplam fatura bedelinden doğrudan mahsup edilir (düşülür).
Adım 5 - Aile (Ödeme ve Malzeme Teslimi):
SGK'nın karşıladığı resmi SUT tutarı ile firmanın güncel liste fiyatı arasında kalan fiyat farkını (ara fark) firmaya ödeyin.
Yapılan ödemeye ait faturanızı ve tahsilat makbuzunuzu teslim alarak 1 yıllık pillerinizi ve kablolarınızı eksiksiz teslim alın.
Adım 1 - Aile (Süre Takibi ve Doğru Hastaneden Randevu):
Çocuğun ameliyat tarihinin veya en son ses işlemcisi yenileme tarihinin üzerinden tam 2 yıl (24 ay) geçmiş olmasını kontrol edin. Bu süre dolmadan SGK sistem üzerinden onay vermez.
Bu işlem tek hekim raporuyla yapılamaz. MHRS veya ALO 182 üzerinden mutlaka 3. basamak bir resmi sağlık kuruluşundan (Üniversite, Şehir veya Eğitim ve Araştırma Hastanesi) KBB Sağlık Kurulu (Heyet) randevusu oluşturun.
Adım 2 - Hastane / KBB Sağlık Kurulu Heyeti (Muayene, Heyet Kararı ve E-Reçete):
3 KBB uzman hekimi tarafından çocuğun klinik ve cihaz muayenesi yapılır.
Heyet, Sağlık Bakanlığı e-Rapor sistemine 3 İmzalı Sağlık Kurulu Raporu tanımlar ve MEDULA e-reçetesini oluşturur.
Rapordaki Hayati İbare: Rapor karar metnine kelimesi kelimesine "Kullanıcı kusuru olmaksızın arızalandığı - bozulduğu" ifadesinin yazılması yasal bir zorunluluktur (22.06.2012 tarihinden önce ameliyat olan hastalarda bu ibare aranmaz).
Malzeme Kodları: Aktarıcı bobin (transmitter - A10104) ve pil yuvası (A10105) için kullanım süresi kuralına uygun olarak 2 yılda 1 adet şeklinde sisteme işlenir.
Adım 3 - Aile (Evrak Kontrolü ve Başvuru):
Muayene ve heyet onayı tamamlandıktan sonra e-Devlet veya e-Nabız sistemi üzerinden e-imzalı/barkodlu Sağlık Kurulu Raporunun çıktısını alın.
Hekimden temin ettiğiniz MEDULA e-reçete numarası ile birlikte cihazınızın yetkili distribütör firmasına veya anlaşmalı işitme merkezine müracaat edin.
Adım 4 - Firma / Yetkili İşitme Merkezi (Sistem Doğrulaması ve Provizyon):
Firma yetkilisi MEDULA Tıbbi Malzeme sistemine giriş yaparak hastanın 2 yıllık süre şartını doldurup doldurmadığını ve rapordaki arıza ibaresini doğrular.
İlgili aktarıcı bobin veya pil yuvasının orijinal barkodlarını sistemle eşleştirerek SGK provizyon onayını alır.
SGK'nın SUT kapsamında karşıladığı yasal katkı payını malzeme bedelinden düşerek mahsuplaşma işlemini tamamlar.
Adım 5 - Aile (Ödeme ve Parçaların Teslim Alınması):
SGK katkısı düşüldükten sonra piyasa fiyatı ile resmi katkı payı arasında bir fiyat farkı (ara fark) çıkması durumunda, bu tutarı firmaya ödeyin.
Yeni orijinal bobin veya pil yuvasını teslim alırken adınıza düzenlenen faturayı, garanti belgesini ve ödeme makbuzunu mutlaka saklayın.
Adım 1 - Aile (Miat Süresi Takibi ve Evrak Hazırlığı):
Çocuğun ilk ameliyat olduğu tarihin veya en son faturalandırılmış konuşma işlemcisi yenileme tarihinin üzerinden tam 7 yıl (84 ay) geçmiş olmasını teyit edin. Kemik içi / BAHA kullanıcılarında bu yasal süre 5 yıldır.
Ameliyatın yapıldığı hastaneden ilk operasyona ait ıslak imzalı/mühürlü ameliyat notunu (epikriz belgesi) temin edin.
MHRS veya ALO 182 üzerinden 3. basamak bir sağlık kuruluşundan (Üniversite, Şehir veya Eğitim ve Araştırma Hastanesi) KBB Sağlık Kurulu (Heyet) randevusu alın.
Adım 2 - Hastane / KBB Sağlık Kurulu Heyeti (Klinik Değerlendirme, Heyet Raporu ve E-Reçete):
3 KBB uzman hekimi tarafından çocuğun klinik muayenesi ve implant performansı değerlendirilir.
Sağlık Bakanlığı e-Rapor sistemi üzerinden 3 KBB Uzman İmzalı Sağlık Kurulu Raporu ve buna bağlı MEDULA e-reçetesi tanzim edilir.
Raporda Yer Alması Zorunlu Bilgiler:
Hastanın T.C. kimlik numarası, MEDULA takip numarası ve ICD-10 tanı kodu.
Kesin ameliyat tarihi (gün / ay / yıl olarak) ve taraf bilgisi (sağ / sol kulak).
Ameliyat sonrası ilk 2 yıl boyunca hastanın yıllık rutin takiplerine düzenli katıldığına dair klinik açıklama (22.06.2012 öncesi ameliyat olan hastalarda bu şart aranmaz).
Mevcut dış parçanın miat süresini doldurduğu ve yeni model konuşma işlemcisi ile yenilenmesinin tıbben uygun olduğu kararı.
Adım 3 - Aile (Rapor Temini ve Distribütör Başvurusu):
e-Devlet veya e-Nabız sistemi üzerinden e-imzalı/barkodlu Sağlık Kurulu Raporunun çıktısını alın.
Doktorunuzdan MEDULA e-reçete numarasını teslim alın.
Rapor, e-reçete numarası ve ameliyat epikrizi ile birlikte implantınızın Türkiye distribütörü olan yetkili firmaya müracaat edin.
Eski Cihaz Kuralı: Rutin 7 yıllık miat dolumu yenilemelerinde eski konuşma işlemcisini hastaneye, firmaya ya da SGK'ya teslim etme zorunluluğunuz yoktur; eski cihaz yedek olarak sizde kalır.
Adım 4 - Firma / Distribütör (Sistem Eşleştirmesi, İndirim ve Faturalandırma):
Firma yetkilisi, MEDULA Tıbbi Malzeme sistemi üzerinden hastanın 7 yıllık yenileme hakkını sorgular ve provizyon onayını alır.
Yeni konuşma işlemcisi, aktarıcı bobin, kablo, şarj ünitesi ve yedek bataryaları içeren orijinal tam set çanta kiti sisteme tanımlanır.
SGK'nın SUT (Sağlık Uygulama Tebliği) kapsamında ödediği yasal katkı payı tutarı toplam satış bedelinden mahsup edilir (düşülür).
Kalan ara fark tutarı için hasta/veli adına tüm ürün seri numaralarını ve MEDULA barkodlarını içeren resmi ayrıntılı medikal fatura düzenlenir.
Adım 5 - Aile (Ödeme, Cihaz Ayarı ve Belge Arşivleme):
SGK katkısı düşüldükten sonra kalan cihaz ara farkını firmaya banka transferi veya kredi kartı ile ödeyin.
Firmanın klinik odyoloğuna yeni ses işlemcisinin ilk haritalama (mapping) ayarlarını yaptırarak çantayı eksiksiz teslim alın.
Firmadan aldığınız adınıza düzenlenmiş ayrıntılı faturayı, banka ödeme dekontunu, garanti belgesini ve sağlık kurulu raporunun bir nüshasını ileride açılabilecek yargı / SGK ara fark iadesi davalarında delil olarak kullanılmak üzere mutlaka dosyalayıp saklayın.
Adım 1 - Aile - Cihazın Yetkili Servise Gönderilmesi ve Takibi:
Konuşma işlemcisi 7 yıllık standart miat süresini doldurmadan önce çalışmaz hale geldiğinde panik yapmayın; yasal sürenin dolmasını beklemek zorunda değilsiniz.
Cihazı, üretici firmanın Türkiye yetkili teknik servisine kargo yoluyla gönderin veya elden teslim edin.
Teslim sırasında mutlaka tarih ve cihaz seri numarasını içeren resmi bir Teknik Servis Giriş Fişi alın. Tüketici mevzuatı gereği kargo masrafları firmaya aittir.
Adım 2 - Firma - Teknik Servis - İnceleme ve Yetkili Servis Raporu Düzenlenmesi:
Yetkili biyomedikal mühendisleri ve teknik ekip cihazı arıza tespit testlerine tabi tutar.
Servis incelemesi sonucunda cihazın sıvı teması, kırılma veya kullanıcı kusuru olmaksızın donanımsal olarak arızalandığı tespit edilir.
Firma, üzerinde açıkça Kullanıcı hatası - kusuru bulunmadığı ve cihazın tamirinin teknik olarak mümkün olmadığı yazılı, kaşeli ve ıslak imzalı resmi Teknik Servis Raporu düzenleyerek aileye teslim eder.
Adım 3 - Aile - 3. Basamak Sağlık Kurulu Heyet Randevusu Alınması:
Firmadan aldığınız ıslak imzalı Teknik Servis Raporu ve ilk operasyona ait ameliyat epikrizi ile birlikte MHRS veya ALO 182 üzerinden 3. basamak bir sağlık kuruluşundan - Üniversite, Şehir veya Eğitim ve Araştırma Hastanesi KBB Sağlık Kurulu - Heyet randevusu alın.
Adım 4 - Hastane - KBB Sağlık Kurulu Heyeti - Muayene, Kurul Raporu ve E-Reçete:
3 KBB uzman hekiminden oluşan Sağlık Kurulu, çocuğu muayene eder ve teknik servisin raporunu inceler.
Sağlık Bakanlığı e-Rapor sistemine 3 Hekim İmzalı Sağlık Kurulu Raporu ve buna bağlı MEDULA e-reçetesi tanzim edilir.
Raporda Yer Alması Zorunlu Yasal Cümle: Kurul raporunun karar hanesine kelimesi kelimesine Kullanıcı kusuru olmadığı ve konuşma işlemcisinin tamirinin teknik olarak mümkün olmadığı ifadesi harfiyen yazdırılmalıdır. Bu ibare eksik olursa SGK MEDULA provizyonu onaylamaz.
Adım 5 - Aile - Eski Arızalı Cihazın SGK İl Müdürlüğüne İadesi:
Rutin 7 yıllık yenilemenin aksine, erken arıza nedeniyle yapılan bu değişimlerde eski konuşma işlemcisini devlete iade etme yasal zorunluluğu vardır.
Sadece arızalı ana konuşma işlemcisini - diğer ara kablo, pil yuvası ve kutu içeriği sizde kalır ikamet ettiğiniz ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü - Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezi İade Cihaz Birimine götürün.
Cihazı teslim edip karşılığında imzalı, mühürlü ve takip numaralı resmi Cihaz Teslim Tutanağı alın.
Adım 6 - Firma ve Aile - Yeni Cihazın Teslim Alınması:
e-Devlet barkodlu Sağlık Kurulu Raporu, MEDULA e-reçete numarası ve SGK'dan aldığınız Cihaz Teslim Tutanağı ile birlikte cihaz distribütör firmasına başvurun.
Firma, SGK MEDULA sisteminden erken değişim provizyon onayını alarak SUT katkı payını düşer ve yeni sıfır konuşma işlemcisi kitini ayarlarını tamamlayarak aileye teslim eder.
Adım 1 - Aile - Belgelerin Eksiksiz Toplanması ve Arşivlenmesi:
Medikal firmaya ödediğiniz ara fark tutarını gösteren adınıza düzenlenmiş Ayrıntılı Faturayı alın. Faturada ürün seri numaraları, SGK SUT katkısı ve ödenen net ara fark tutarı açıkça belirtilmelidir.
Ödemenin yapıldığını kanıtlayan Banka Havale - EFT Dekontunu veya Kredi Kartı Slipi çıktısını mutlaka dosyaya ekleyin.
Hastaneden aldığınız 3 KBB hekimi onaylı Sağlık Kurulu Raporu, e-Reçete çıktısı ve Ameliyat Epikrizi fotokopilerini hazırlayın.
Adım 2 - Aile - SGK İl Müdürlüğüne İdari Başvuru Yapılması (Zorunlu Dava Şartı):
İkamet ettiğiniz ildeki Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü - Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezine hitaben resmi bir iade dilekçesi yazın.
Dilekçede: Sosyal devlet ilkesi, Anayasa'nın sağlık hakkı ve SUT ödemesinin piyasa rayicinin çok altında kalması sebebiyle fatura karşılığı ödemek zorunda kaldığım ara fark tutarının yasal faiziyle tarafıma iadesini talep ediyorum ifadesine yer verin.
Dilekçenizi kurum evrak kaydından geçirerek evrak takip numarası ve tarihli mühürlü teslim parafı alın. İdari başvuru yapılmadan doğrudan dava açılırsa dava usulden reddedilir.
Adım 3 - SGK - Değerlendirme ve Ret Kararı:
SGK, SUT hükümlerindeki tavan limitleri gerekçe göstererek başvurunuza yazılı bir Ret Kararı tebliğ eder veya dilekçenizi teslim ettiğiniz tarihten itibaren 30 gün içinde hiçbir cevap vermeyerek talebi zımnen reddetmiş (zımni ret) sayılır.
Adım 4 - Aile veya Avukat - Sigorta Statüsüne Göre Doğru Mahkemede Dava Açılması:
5510 Sayılı Kanun ve Uyuşmazlık Mahkemesi kararları gereğince, görevli mahkemenin belirlenmesinde memuriyete başlama tarihi ve sigorta türü esastır:
Özel Sektör Çalışanları (4A - SSK), Kendi Adına Çalışanlar (4B - Bağ-Kur) ve 1 Ekim 2008 Sonrası İlk Kez Memur Olanlar (5510 Sayılı Kanuna Tabi 4C): Bu gruptaki bireylerin davaları 5510 Sayılı Kanun kapsamında iş mahkemelerinin görev alanına girmektedir. Fatura tarihinden itibaren 2 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde ikamet edilen yerdeki İş Mahkemesinde dava açılmalıdır.
1 Ekim 2008 Öncesi Memuriyete Başlayanlar (5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanununa Tabi Memurlar): Bu statüdeki devlet memurlarının SGK ile yaşadığı uyuşmazlıklar idari yargı denetimine tabidir. SGK ret yazısının tebliğ tarihinden (veya 30 günlük zımni ret süresinin bitiminden) itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde tam yargı davası (alacak davası) açılmalıdır. Süre kaçırılırsa dava hakkı düşer. Ancak 2 yıl sonra bile dava açımlarında kazanan ailelerimiz olmaktadır.
Adım 5 - Mahkeme ve Bilirkişi Heyeti - Tıbbi Zorunluluk ve Rayiç İncelemesi:
Mahkeme dosyayı bağımsız KBB uzmanı profesörler ve uzman odyologlardan oluşan Bilirkişi Heyetine sevk eder.
Bilirkişi heyeti; koklear implant konuşma işlemcisinin hastanın işitme ve konuşma fonksiyonlarının devamı için tıbben zorunlu olduğunu, muadilinin bulunmadığını ve talep edilen piyasa satış bedelinin rayice uygun olduğunu raporlar.
Mahkeme, yerleşik Bölge İdare ve Yargıtay emsal kararları doğrultusunda davayı kabul ederek ödenen ara fark bedelinin SGK tarafından yasal faiziyle davacıya ödenmesine hükmeder.
Adım 6 - SGK - Mahkeme Kararının İcrası ve Paranın Hesaba Yatırılması:
Mahkeme gerekçeli kararı ve kesinleşme şerhi ile birlikte SGK Hukuk Servisine icra veya ilamlı ödeme başvurusu yapılır.
SGK, mahkeme kararında belirtilen tüm ara fark tutarını, dava açılış tarihinden itibaren işletilen yasal faizi, mahkeme masraflarını ve vekalet ücretini velinin / hak sahibinin banka hesabına nakden yatırır.
Adım 1 - Aile - Cihazın Servise Teslimi ve Servis Fişinin Alınması:
Cihaz arızalandığında doğrudan üretici veya yetkili ithalatçı firmanın teknik servisine elden teslim edin ya da anlaşmalı kargo ile gönderin.
Teslimat anında üzerinde cihazın açık seri numarası, arıza şikayeti, teslim tarihi ve imza-kaşe bulunan resmi Servis Giriş Fişini mutlaka talep edin.
Kargoyla gönderim yapıyorsanız kargo teslim takip belgesini ve kargonun servise ulaştığı tarihi gösteren dijital ekran görüntüsünü arşivleyin. Bu tarih yasal sürelerin başlangıç günüdür.
Adım 2 - Firma - 20 İş Günü Azami Tamir Süresi Kuralı:
6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği uyarınca; koklear implant konuşma işlemcileri ve aksesuarları için azami tamir süresi 20 iş günüdür.
İş günü hesabında Pazar günleri ve resmi tatiller sayılmaz; Cumartesi günleri ise mevzuat gereği tam iş günü kabul edilir.
Firma cihazı 20 iş günü içinde tamir edip eksiksiz çalışır vaziyette teslim edemezse ve cihazınız garanti kapsamında ise kullanıcı cihazın ücretsiz birebir sıfır yenisiyle değiştirilmesini (ayıpsız misli ile değişim) ya da bedel iadesini talep etme hakkı kazanır.
Adım 3 - Aile ve Firma - 10 İş Günü Aşımında Ücretsiz Geçici Yedek Cihaz Tahsisi:
Garanti süresi devam eden konuşma işlemcisinin arızası 10 iş günü içerisinde giderilemezse, çocuğun işitsel ve dil gelişiminin kesintiye uğramaması adına firma 11. iş gününden itibaren benzer özelliklere sahip geçici bir yedek konuşma işlemcisini (konsinye cihaz) ücretsiz olarak tahsis etmekle kanunen yükümlüdür.
iş günü dolduğunda firmaya yazılı veya e-posta yoluyla başvurarak mevzuat gereği yedek cihaz hakkınızı talep edin. Cihaz temin edilmezse doğacak gelişimsel zararlar firmanın hukuki sorumluluğundadır.
Adım 4 - Firma - Kargo, Nakliye ve Lojistik Masraflarının Karşılanması:
Tüketicinin ikamet ettiği ilde veya ilçede yetkili teknik servis istasyonu bulunmaması halinde, cihazın yetkili servise ulaştırılması ve tamir sonrası geri teslim edilmesine dair tüm kargo, kurye, nakliye ve sigorta bedelleri firma tarafından karşılanır.
Aileden kesinlikle kargo ücreti, paketleme masrafı ya da nakliye adı altında hiçbir ödeme talep edilemez; karşı ödemeli gönderim hakkı kanunla korunmuştur.
Adım 5 - Firma - 10 Yıl Boyunca Yedek Parça ve Servis Sağlama Zorunluluğu:
T.C. Ticaret Bakanlığı mevzuatına göre tıbbi cihaz ithalatçıları ve üreticileri, piyasaya sundukları koklear implant konuşma işlemcileri için cihazın üretimden veya satıştan kalktığı tarihten itibaren en az 10 yıl boyunca orijinal yedek parça (kablo, bobin, pil yuvası, batarya vb.), yazılım desteği ve bakım-onarım hizmeti sağlamak mecburiyetindedir.
Firma Bu modelin üretimi bitti, parçası yok gerekçesiyle hizmet vermekten kaçınamaz. Parça bulunamaması durumunda kullanıcıya güncel muadil üst modeli ücretsiz veya mevzuata uygun koşullarda sunmak zorundadır.
Adım 6 - Aile - Servis Çıkış Formunun İncelenmesi ve Hak İhlalinde Başvuru Yolları:
Cihazı teslim alırken yapılan tamiratın detaylarını (değişen parça, yazılım güncellemesi vb.) ve garanti süresine eklenen tamir gün sayısını belirten kaşeli-imzalı Servis Kapanış Formunu eksiksiz teslim alın. Garanti süresi serviste geçen gün kadar otomatik uzar.
Firmanın yasal sürelere uymaması, yedek cihaz vermemesi ya da haksız ücret talep etmesi hallerinde; servis fişleriniz ve yazışmalarınızla birlikte ikamet ettiğiniz yerdeki Tüketici Hakem Heyetine (e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak) veya parasal limite göre Tüketici Mahkemesine doğrudan başvurabilirsiniz.
Bir zamanlar sessizliğin ördüğü duvarların arasına, biyonik kulak bir pencere açıyor ve dünya yeniden seslerle fısıldamaya başlıyor. Değerli Anne ve Babalar, Bebeğinizin işitme kaybı olduğunu ilk öğrendiğiniz o gün; dünyadaki tüm seslerin bir anda çekildiğini, nefesinizin kesildiğini biliyoruz. Çocuğum bana hiç anne diyemeyecek mi sorusuyla kalbinizin nasıl sıkıştığını çok iyi anlıyoruz. Ama durun ve derin bir nefes alın. Bu sayfada okuyacağınız tüm hikâyeler; tıpkı sizin gibi o hastane koridorlarında uykusuz geceler geçirmiş, aynı kaygılarla boğuşmuş ama pes etmeyerek yavrularının ses dünyasını inşa etmiş kahraman anne ve babaların gerçek ve zafer dolu mücadele öyküleridir. Onlar başardı, siz de kesinlikle başaracaksınız! Gelin, sessizliği birlikte aşan kahramanlarımızla tanışın:
Kahramanımız: Meriç - Bilateral Koklear İmplant Kullanıcısı, okul öncesi kaynaştırma öğrencisi
Tanı ve Ameliyat: 13 aylıkken iki kulağına koklear implant yerleştirildi.
Mücadelenin İçinden:
Buket Hanım, doğumdan sonra yapılan ilk işitme testlerinde şüpheli sonuçlar çıktığında çok korkmadıklarını, bebeklerin kulak kanalında kalan amniyon sıvısının bunu yapabileceğini öğrendiklerini söylüyor. Ancak bir ay sonra yapılan BERA testinde Meriç’in total - tam işitme kaybı olduğunu öğrendiklerinde, hayatlarının en zorlu gününü yaşadılar. Kararlı bir duruşla hemen her iki kulak için işitme cihazı edindiler ve Meriç 13 aylıkken ameliyatını oldu.
O İlk Ses Dönüm Noktası:
Meriç’in implant ameliyatı sonrasında en büyük hayalim; hani şu internette dolaşan videolardaki gibi, bebeğe cihazı taktıklarında annesine bakıp gülümsediği o anı yaşamaktı. İlk ayar günü geldiğinde yıkıldım. Çünkü Meriç ilk sesi duyduğunda gülümsemedi; o kadar aşırı tepki verdi ki, çığlık çığlığa ağladı ve cihazları kulağından sökmeye çalıştı. O an üzülsek mi, sevinsek mi bilemedik. Meğer total kayıplı bebeklerde beyin sese ilk kez tepki verdiğinde bu korku çok normalmiş.
Ama yılmadık. Ameliyattan sadece iki ay sonra Meriç ufak tefek sesler çıkarmaya, heceleri birleştirmeye başladı ve ardı ardına kelimeler döküldü. Şimdi okul öncesinde akranlarıyla neşe içinde koşturuyor!
Kahramanımız: Ata Çankır - Bilateral Koklear İmplant Kullanıcısı, Biyonik Keman Sanatçısı, Geleceğin Genetik Mühendisi Adayı
Tanı ve Ameliyat: 14 aylıkken tanı aldı, 18 aylıkken implantlandı.
Mücadelenin İçinden:
Hatice Hanım, oğlunun tek kulakla duyabilmesiyle yetinmedi. Çift kulakla duymanın yön tayini ve gürültülü ortamlarda sesi ayırt etme açısından hayati olduğunu yurt dışı araştırmalarından biliyordu. Ancak o dönemde Türkiye’de SGK sadece tek taraflı implantı karşılıyordu. Hatice Hanım, Savaş Seyhan ve Ebru Alagöz el ele vererek tarihi bir kamuoyu ve yasal hak mücadelesi başlattılar. Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’ye bizzat ulaştılar ve Aralık 2016 tarihinde çift taraflı implantın devlet güvencesine alınmasını sağladılar.
Sessizlikten Sahne Işıklarına:
Bugün Ata 15 yaşında ve 5,5 yıldır profesyonel düzeyde keman çalıyor! Gazi Üniversitesi salonlarında ve Beats of Cochlea festivalinde sahne alarak Biyonik Kemancı ödülünü kazanan Ata, engellerin sanatla nasıl yok edildiğinin en canlı kanıtı oldu.
Ata, annesinin Eğitim Çınarları ödülünü aldığı törende kürsüye çıkıp mikrofonu eline aldı ve tüm salona şöyle seslendi: Annem olmasaydı, benim ve arkadaşlarımın iki tane biyonik kulağı olmayacaktı... Ata’nın şimdi büyük bir hedefi var: Genetik mühendisi olmak ve kendisi gibi çocukların hayatını aydınlatmak.
Kahramanımız: Mete - 7 yaşında, İşitsel Beyin Sapı İmplantı - ABI Kullanıcısı
Tanı ve Ameliyat: 15 aylıkken tanı aldı, iç kulak salyangoz anomalisi nedeniyle beyin sapı implantı uygulandı.
Mücadelenin İçinden:
Mete, doğduğundaki ilk tarama testinden geçmişti; ancak 15 aylıkken seslere tepki vermediği fark edildi. Aile koklear implant hazırlığı yaparken çekilen MR sonucunda acı gerçeği öğrendi: Mete’nin iç kulak yapısı koklear implanta uygun değildi, tek çare bir cerrahi müdahale gerektiren İşitsel Beyin Sapı İmplantı - ABI yöntemiydi.
Korkuyu Umuda Dönüştürmek:
Çok korktuk, cerrahi süreç bizi tedirgin etti. Aile büyüklerimiz endişelendi. Ama eşimle göz göze geldik; oğlumuzun geleceği adına yüzde bir bile duyma şansı varsa bu şansı sonuna kadar kullanacaktık. Ameliyat sonrası ilk ayarlarda nefesimizi tuttuk. Sabırla, adım adım özel eğitime devam ettik ve öğretmenlerimizin yönlendirmelerinden hiç ayrılmadık. Mete'yi kreşe gönderdik.
Bugün 7 yaşındaki Mete okuma-yazmayı öğrendi, okuluna gidiyor, tüm ihtiyaçlarını kendisi anlatıyor. Hiç duymayan çocuğumuzun bize anne, baba dediği o ilk an, dünyadaki tüm zenginliklerden daha değerliydi.
Kahramanımız: Ceren - 20'li yaşlarında bir yetişkin, Endüstri Mühendisi
Tanı ve Ameliyat: 1,5 yaşında koklear implant ameliyatı oldu.
Sessiz Odalardan Mühendislik Kürsüsüne:
Ceren, 1,5 yaşında ameliyat olduktan sonra İÇEM bünyesinde yoğun bir işitsel-sözel rehabilitasyon eğitimi aldı. Ortaokuldan itibaren normal okullarda tam zamanlı kaynaştırma öğrencisi olarak akranlarıyla eşit şartlarda eğitim gördü. Zorlu sınavları ve lise yıllarını ailesinin sarsılmaz inancı ve desteğiyle geride bıraktı.
Sınır Tanımayan Bir Biyonik Genç:
Üniversite sınavlarında büyük bir başarı göstererek Endüstri Mühendisliği Bölümünden başarıyla mezun oldu. Ceren şimdi iş hayatında daha da ilerlemek, kendi ayakları üzerinde bağımsız bir kadın olarak durabilmek için yabancı dil sınavlarına hazırlanıyor ve kariyer planlarını şekillendiriyor.
Ceren’in yeni tanı alan ailelere mesajı çok net: Yolun uzun ve meşakkatli olduğunu biliyorum ama bu yolun sonunda o kadar gurur verici, neşeli anlar var ki... Lütfen çocuğunuza ve kendinize inanmaktan asla vazgeçmeyin!
Aile fotoğrafları, etkinlikler ve bilgilendirici afişler.
Doğru adımları atarak çocuğunuzun yeniden seslerle buluşmasını, konuşmasını ve yaşıtlarıyla omuz omuza bir hayat kurmasını sağlayabilirsiniz. Bu yolculukta yalnız değilsiniz.
